MorfemyGŁOSKA

GŁOSKA

GŁOSKA

B

B

ZNACZENIA

pojawia śę • powstaje • zwiększa gabaryty • wielkie gabarytowo • razem • ale osobno • wybuch • bas

ZNAČENIA

pojawia śę • powstaje • zwiękŠa gabaryty • wielkie gabarytowo • razem • ale osobno • wybuĤ • bas

ARTYKULACJA

ARTYKULACJA

Głoska B jest dźwięczną spółgłoską zwartą, dwuwargową. Powstaje w sposób bardzo zbliżony do głoski P.

Podczas jej artykulacji obie wargi najpierw łączą śę i całkowicie zamykają przepływ powietrza. Za zamkniętymi wargami gromadzi śę powietrze, po czym wargi gwałtownie śę rozdzielają i uwalniają je na zewnątrz.

W przeciwieństwie do bezdźwięcznego P, podczas wypowiadania B dodatkowo uruchamiane są struny głosowe. Dzięki temu głoska otrzymuje dźwięczny i wibrujący charakter.

Można to łatwo poczuć, wypowiadając naprzemiennie:

P P P P

B B B B

Ułożenie warg pozostaje podobne, ale przy B pojawia śę dodatkowa wibracja związana z dźwięcznością.

Maksymalny gest B można wykonać poprzez mocne zaciśnięcie warg i zgromadzenie większej ilości powietrza w jamie ustnej.

Kiedy powietrza przybywa, policzki zaczynają śę rozszerzać.

Zwiększają swoją objętość.

Stają śę większe.

Nabrzmiewają.

Dopiero później wargi gwałtownie śę otwierają i zgromadzone powietrze zostaje uwolnione:

B!

Cały gest można przedstawić następująco:

zamknięcie warg → gromadzenie powietrza → powiększanie policzków → zwiększanie gabarytów → rozdzielenie warg → B.

W tym samym geście pojawia śę jeszcze jedna bardzo ważna zależność.

Na początku obie wargi są razem.

górna warga + dolna warga → razem

Następnie, aby dźwięk B mógł zostać uwolniony, wargi muszą śę od śiebie oddzielić.

razem → rozdzielenie → osobno.

Mamy więc dwa elementy, które współdziałają i razem tworzą jeden proces, ale pozostają dwoma osobnymi elementami.

Głoska B jest DŽwięČną spółgłoską zwartą, dwuwargową. Powstaje w sposób barDZo zbliżony do głoski P.

PodČas jej artykulacji obie wargi najpierw łąČą śę i całkowicie zamykają pŔepływ powietŔa. Za zamkniętymi wargami gromaDZi śę powietŔe, po Čym wargi gwałtownie śę rozDZielają i uwalniają je na zewnątŔ.

W pŔeciwieństwie do bezDŽwięČnego P, podČas wypowiadania B dodatkowo uruĤamiane są struny głosowe. DZięki temu głoska otŔymuje DŽwięČny i wibrujący Ĥarakter.

Można to łatwo poČuć, wypowiadając napŔemiennie:

P P P P

B B B B

Ułożenie warg pozostaje podobne, ale pŔy B pojawia śę dodatkowa wibracja związana z DŽwięČnością.

Maksymalny gest B można wykonać popŔez mocne zaciśnięcie warg i zgromaDZenie więkŠej ilości powietŔa w jamie ustnej.

Kiedy powietŔa pŔybywa, poliČki zaČynają śę rozŠeŔać.

ZwiękŠają swoją objętość.

Stają śę więkŠe.

NabŔmiewają.

Dopiero później wargi gwałtownie śę otwierają i zgromaDZone powietŔe zostaje uwolnione:

B!

Cały gest można pŔedstawić następująco:

zamknięcie warg → gromaDZenie powietŔa → powiękŠanie poliČków → zwiękŠanie gabarytów → rozDZielenie warg → B.

W tym samym geście pojawia śę jeŠČe jedna barDZo ważna zależność.

Na poČątku obie wargi są razem.

górna warga + dolna warga → razem

Następnie, aby DŽwięk B mógł zostać uwolniony, wargi muŠą śę od śiebie odDZielić.

razem → rozDZielenie → osobno.

Mamy więc dwa elementy, które współDZiałają i razem twoŔą jeden proces, ale pozostają dwoma osobnymi elementami.

ZNACZENIE

ZNAČENIE

Podstawowe znaczenia B wynikają z maksymalnego gestu tej głoski.

Pierwszym z nich jest zwiększanie gabarytów.

Kiedy przy zamkniętych ustach nabieramy coraz więcej powietrza, jama ustna wypełnia śę, a policzki zaczynają śę rozszerzać.

To, co początkowo było niewielkie, staje śę coraz większe.

powietrze → wypełnianie → rozszerzanie → zwiększanie objętości → większe gabaryty.

Dlatego:

B → zwiększa gabaryty → staje śę wielkie gabarytowo.

POJAWIA ŚĘ I POWSTAJE

Z powiększaniem związane jest kolejne znaczenie B — pojawia śę i powstaje.

Żeby coś mogło śę zwiększać, najpierw musi zaistnieć.

Najpierw pojawia śę coś nowego, a następnie może rosnąć, rozwijać swoją formę i zwiększać swoje gabaryty.

Dobrze pokazuje to nowe życie.

Najpierw powstaje nowa istota. Początkowo jest bardzo mała, następnie rośnie i stopniowo zwiększa swoje gabaryty, aż osiąga swoją pełną wielkość.

Dlatego:

pojawia śę → powstaje → rośnie → zwiększa gabaryty → osiąga wielkość.

Znaczenia te tworzą jeden ciąg:

B → pojawia śę → powstaje → zwiększa gabaryty → wielkie gabarytowo.

RAZEM, ALE OSOBNO

Kolejnym znaczeniem B jest:

razem, ale osobno.

Znaczenie to bardzo wyraźnie pokazuje sama artykulacja głoski.

Żeby powstało B, obie wargi muszą najpierw znaleźć śę razem.

Górna i dolna warga stykają śę ze sobą i wspólnie zamykają przepływ powietrza.

dwa elementy → spotykają śę → są razem → wspólnie tworzą zamknięcie.

W tym czasie pomiędzy nimi i za nimi gromadzi śę powietrze, policzki powiększają śę, a cały układ przygotowuje śę do powstania dźwięku.

Następnie następuje gwałtowne rozdzielenie:

B!

Górna warga porusza śę w jedną stronę, dolna w drugą. Elementy, które przed chwilą były razem, znajdują śę teraz osobno.

Dlatego:

razem → wspólne działanie → powstanie → rozdzielenie → osobno.

B przedstawia więc rzeczy, które powstają razem, występują przy sobie i tworzą wspólny układ, ale jednocześnie pozostają osobnymi bytami.

Dobrze pokazują to rzeczy występujące parami.

Przykładem są buty.

Mówimy o nich jako o jednej parze:

para butów

ale faktycznie istnieją dwa osobne elementy:

lewy but + prawy but.

Występują razem, mają wspólne przeznaczenie i tworzą parę, jednak każdy but pozostaje osobnym przedmiotem.

razem → para → dwa osobne byty.

Podobnie można spojrzeć na biust.

Tworzy on jedną część ciała określaną wspólną nazwą, ale składa śę z dwóch występujących obok śiebie, odrębnych części.

jedna wspólna całość → dwa elementy → razem, ale osobno.

Znaczenie B ńe oznacza więc zwykłego połączenia dwóch rzeczy w jedną.

Chodzi o szczególną relację:

elementy występują razem i tworzą wspólny układ, ale ńe tracą swojej odrębności.

Dlatego:

B → razem → przy sobie → wspólnie → ale osobno.

Artykulacja pokazuje dokładnie tę samą zasadę:

dwie wargi → razem → wspólnie tworzą B → rozdzielają śę → pozostają osobno.

WYBUCH

Onomatopeicznym znaczeniem B jest również wybuch.

Podczas artykulacji najpierw następuje zamknięcie, za którym gromadzi śę powietrze, a następnie gwałtowne uwolnienie.

zamknięcie → nagromadzenie → wzrost ciśnienia → gwałtowne uwolnienie.

Mechanizm przypomina w małej skali przebieg wybuchu, w którym nagromadzona energia zostaje gwałtownie uwolniona.

Sam dźwięk B bardzo dobrze nadaje śę również do naśladowania takiego zdarzenia:

B!

BUM!

BUCH!

Dlatego:

B → nagromadzenie → gwałtowne uwolnienie → wybuch.

BAS

Kolejnym onomatopeicznym znaczeniem B jest bas.

B jest głoską dźwięczną. Przy mocnym wypowiadaniu można poczuć drgania związane z pracą strun głosowych i rezonansem głosu.

Samo B dobrze łączy śę również z naśladowaniem głębokich, mocnych uderzeń dźwięku:

B… B… BUM…

Bas kojarzy śę z dźwiękiem niskim, głębokim, mocnym i odczuwalnym poprzez drgania.

Dlatego jednym z dźwiękonaśladowczych znaczeń B jest:

B → dźwięczność → drganie → głęboki dźwięk → bas.

Pełne znaczenie głoski B można więc przedstawić kilkoma powiązanymi ciągami:

B → pojawia śę → powstaje → zwiększa gabaryty → wielkie gabarytowo.

B → dwie wargi razem → wspólne działanie → rozdzielenie → razem, ale osobno.

B → nagromadzenie → gwałtowne uwolnienie → wybuch.

B → dźwięczność → drganie → głęboki dźwięk → bas.

Dlatego głoska B oznacza: pojawia śę, powstaje, zwiększa gabaryty, wielkie gabarytowo, razem, ale osobno, wybuch oraz bas.

Podstawowe znaČenia B wynikają z maksymalnego gestu tej głoski.

PierwŠym z niĤ jest zwiękŠanie gabarytów.

Kiedy pŔy zamkniętyĤ ustaĤ nabieramy coraz więcej powietŔa, jama ustna wypełnia śę, a poliČki zaČynają śę rozŠeŔać.

To, co poČątkowo było niewielkie, staje śę coraz więkŠe.

powietŔe → wypełnianie → rozŠeŔanie → zwiękŠanie objętości → więkŠe gabaryty.

Dlatego:

B → zwiękŠa gabaryty → staje śę wielkie gabarytowo.

POJAWIA ŚĘ I POWSTAJE

Z powiękŠaniem związane jest kolejne znaČenie B — pojawia śę i powstaje.

Żeby coś mogło śę zwiękŠać, najpierw musi zaistnieć.

Najpierw pojawia śę coś nowego, a następnie może rosnąć, rozwijać swoją formę i zwiękŠać swoje gabaryty.

DobŔe pokazuje to nowe życie.

Najpierw powstaje nowa istota. PoČątkowo jest barDZo mała, następnie rośnie i stopniowo zwiękŠa swoje gabaryty, aż osiąga swoją pełną wielkość.

Dlatego:

pojawia śę → powstaje → rośnie → zwiękŠa gabaryty → osiąga wielkość.

ZnaČenia te twoŔą jeden ciąg:

B → pojawia śę → powstaje → zwiękŠa gabaryty → wielkie gabarytowo.

RAZEM, ALE OSOBNO

Kolejnym znaČeniem B jest:

razem, ale osobno.

ZnaČenie to barDZo wyraźnie pokazuje sama artykulacja głoski.

Żeby powstało B, obie wargi muŠą najpierw znaleźć śę razem.

Górna i dolna warga stykają śę ze sobą i wspólnie zamykają pŔepływ powietŔa.

dwa elementy → spotykają śę → są razem → wspólnie twoŔą zamknięcie.

W tym Časie pomięDZy nimi i za nimi gromaDZi śę powietŔe, poliČki powiękŠają śę, a cały układ pŔygotowuje śę do powstania DŽwięku.

Następnie następuje gwałtowne rozDZielenie:

B!

Górna warga poruŠa śę w jedną stronę, dolna w drugą. Elementy, które pŔed Ĥwilą były razem, znajdują śę teraz osobno.

Dlatego:

razem → wspólne DZiałanie → powstanie → rozDZielenie → osobno.

B pŔedstawia więc ŔeČy, które powstają razem, występują pŔy sobie i twoŔą wspólny układ, ale jednoČeśnie pozostają osobnymi bytami.

DobŔe pokazują to ŔeČy występujące parami.

PŔykładem są buty.

Mówimy o niĤ jako o jednej paŔe:

para butów

ale faktyČnie istnieją dwa osobne elementy:

lewy but + prawy but.

Występują razem, mają wspólne pŔeznaČenie i twoŔą parę, jednak każdy but pozostaje osobnym pŔedmiotem.

razem → para → dwa osobne byty.

Podobnie można spojŔeć na biust.

TwoŔy on jedną Čęść ciała określaną wspólną nazwą, ale składa śę z dwóĤ występującyĤ obok śiebie, odrębnyĤ Čęści.

jedna wspólna całość → dwa elementy → razem, ale osobno.

ZnaČenie B ńe oznaČa więc zwykłego połąČenia dwóĤ ŔeČy w jedną.

ĤoDZi o ŠČególną relację:

elementy występują razem i twoŔą wspólny układ, ale ńe tracą swojej odrębności.

Dlatego:

B → razem → pŔy sobie → wspólnie → ale osobno.

Artykulacja pokazuje dokładnie tę samą zasadę:

dwie wargi → razem → wspólnie twoŔą B → rozDZielają śę → pozostają osobno.

WYBUĤ

OnomatopeiČnym znaČeniem B jest również wybuĤ.

PodČas artykulacji najpierw następuje zamknięcie, za którym gromaDZi śę powietŔe, a następnie gwałtowne uwolnienie.

zamknięcie → nagromaDZenie → wzrost ciśnienia → gwałtowne uwolnienie.

MeĤanizm pŔypomina w małej skali pŔebieg wybuĤu, w którym nagromaDZona energia zostaje gwałtownie uwolniona.

Sam DŽwięk B barDZo dobŔe nadaje śę również do naśladowania takiego zdaŔenia:

B!

BUM!

BUĤ!

Dlatego:

B → nagromaDZenie → gwałtowne uwolnienie → wybuĤ.

BAS

Kolejnym onomatopeiČnym znaČeniem B jest bas.

B jest głoską DŽwięČną. PŔy mocnym wypowiadaniu można poČuć drgania związane z pracą strun głosowyĤ i rezonansem głosu.

Samo B dobŔe łąČy śę również z naśladowaniem głębokiĤ, mocnyĤ udeŔeń DŽwięku:

B… B… BUM…

Bas kojaŔy śę z DŽwiękiem niskim, głębokim, mocnym i odČuwalnym popŔez drgania.

Dlatego jednym z DŽwiękonaśladowČyĤ znaČeń B jest:

B → DŽwięČność → drganie → głęboki DŽwięk → bas.

Pełne znaČenie głoski B można więc pŔedstawić kilkoma powiązanymi ciągami:

B → pojawia śę → powstaje → zwiękŠa gabaryty → wielkie gabarytowo.

B → dwie wargi razem → wspólne DZiałanie → rozDZielenie → razem, ale osobno.

B → nagromaDZenie → gwałtowne uwolnienie → wybuĤ.

B → DŽwięČność → drganie → głęboki DŽwięk → bas.

Dlatego głoska B oznaČa: pojawia śę, powstaje, zwiękŠa gabaryty, wielkie gabarytowo, razem, ale osobno, wybuĤ oraz bas.

ZAPIS RUNICZNY

ZAPIS RUNIČNY

Runa B jest odwróconą o 180° formą runy P, co odpowiada dużemu podobieństwu artykulacyjnemu obu głosek.

W obu przypadkach wargi najpierw śę zamykają, gromadząc za sobą powietrze, a następnie gwałtownie śę rozdzielają.

P → zamknięcie → ciśnienie → wyrzut powietrza

B → zamknięcie → ciśnienie → wyrzut powietrza + dźwięczność.

W runie B otwarta część znaku skierowana jest ku górze. Można ją odczytać jako zaznaczenie pełniejszego, bardziej donośnego i wibrującego charakteru B w porównaniu z P.

Kształt runy można również odczytać jako zbiornik, w którym coś śę gromadzi i zwiększa swoją objętość, a następnie zostaje gwałtownie uwolnione.

Odpowiada to maksymalnemu gestowi B:

zamknięcie → napełnianie → powiększanie → zwiększenie gabarytów → otwarcie → uwolnienie.

Jednocześnie sam moment zamknięcia i otwarcia przedstawia dodatkowe znaczenie:

dwa elementy razem → powstanie dźwięku → rozdzielenie → osobno.

Runa B łączy więc w jednym znaku najważniejsze właściwości tej głoski:

powstawanie i powiększanie,

bycie razem przy zachowaniu odrębności,

nagromadzenie i gwałtowne uwolnienie,

wybuch oraz donośne drganie związane z basem.

Runa B jest odwróconą o 180° formą runy P, co odpowiada dużemu podobieństwu artykulacyjnemu obu głosek.

W obu pŔypadkaĤ wargi najpierw śę zamykają, gromaDZąc za sobą powietŔe, a następnie gwałtownie śę rozDZielają.

P → zamknięcie → ciśnienie → wyŔut powietŔa

B → zamknięcie → ciśnienie → wyŔut powietŔa + DŽwięČność.

W runie B otwarta Čęść znaku skierowana jest ku góŔe. Można ją odČytać jako zaznaČenie pełniejŠego, barDZiej donośnego i wibrującego Ĥarakteru B w porównaniu z P.

KŠtałt runy można również odČytać jako zbiornik, w którym coś śę gromaDZi i zwiękŠa swoją objętość, a następnie zostaje gwałtownie uwolnione.

Odpowiada to maksymalnemu gestowi B:

zamknięcie → napełnianie → powiękŠanie → zwiękŠenie gabarytów → otwarcie → uwolnienie.

JednoČeśnie sam moment zamknięcia i otwarcia pŔedstawia dodatkowe znaČenie:

dwa elementy razem → powstanie DŽwięku → rozDZielenie → osobno.

Runa B łąČy więc w jednym znaku najważniejŠe właściwości tej głoski:

powstawanie i powiękŠanie,

bycie razem pŔy zaĤowaniu odrębności,

nagromaDZenie i gwałtowne uwolnienie,

wybuĤ oraz donośne drganie związane z basem.

GŁOS CZYTELNIKÓW

0 znaków

0 opublikowanych komentarzy

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy.