ZNACZENIE
- Gnostyckie bóstwo późnej starożytności, którego imię wypisywano na amuletach jako magiczne zaklęcie.
- Talizman lub amulet noszący wizerunek gnostyckiego Abraxasa.
- Rodzaj motyli z rodziny miernikowcowatych.
CIEKAWOSTKA
Gnostycy przypisywali Abraxasowi 365 niebios lub emanacji, a liczbę tę wiązano z grecką wartością liczbową jego imienia.
Odmiana: Rzeczownik rodzaju męskiego, odmienny jak nazwy zakończone na spółgłoskę.
Odmiana: Rzeczownik rodzaju męskiego, odmienny jak nazwy zakończone na -ów.
ZNACZENIE
- Wieś w województwie mazowieckim, w gminie Kałuszyn.
CIEKAWOSTKA
Abramy leżą w gminie Kałuszyn, jednej z najstarszych osad wschodniego Mazowsza.
Odmiana: Rzeczownik liczby mnogiej, odmienny jak nazwy zakończone na -y.
ZNACZENIE
- Nazwisko męskie noszone przez mężczyznę, którego żeński odpowiednik brzmi Abram ska.
CIEKAWOSTKA
Nazwisko Abramski nosi m.in. polski aktor i satyryk, znany z ról komediowych.
Odmiana: Rzeczownik odmienny jak przymiotnik, z żeńską formą Abramska.
ZNACZENIE
- Polskie nazwisko, m.in. Edward Abramowski (1868–1918), filozof, psycholog i działacz polityczny, teoretyk anarchizmu i spółdzielczości.
- Przymiotnik od nazwy miejscowej Abramów, np. w połączeniu „abramowski rynek”.
CIEKAWOSTKA
Edward Abramowski był jednym z pierwszych polskich teoretyków anarchizmu i spółdzielczości, a jego pisma wywarły wpływ na ruch spółdzielczy w II Rzeczypospolitej.
Odmiana: Rzeczownik odmienny jak nazwiska zakończone na -ski, np. Abramowskiego, Abramowskiemu.
ZNACZENIE
- Polskie nazwisko, zwykle noszone przez mężczyznę lub kobietę bez zmiany formy w mianowniku.
Odmiana: Rzeczownik odmienny jak nazwiska zakończone na -icz; w liczbie mnogiej możliwe formy męskoosobowe i deprecjatywne.
ZNACZENIE
- Dzielnica Lublina.
- Przysiółek w województwie małopolskim, w gminie Jodłownik.
- Wieś Abramowice Prywatne w województwie lubelskim, w gminie Głusk.
CIEKAWOSTKA
Nazwy miejscowe zakończone na -owice są w Polsce typowe dla dawnych osad służebnych lub rodowych, a Abramowice zachowały tę formę w liczbie mnogiej.
Odmiana: Rzeczownik rodzaju nijakiego, odmienny wyłącznie w liczbie mnogiej.
ZNACZENIE
- Nazwisko rosyjskie, białoruskie i ukraińskie; osoba je nosząca.
CIEKAWOSTKA
Nazwisko Abramow nosił radziecki konstruktor czołgów i działacz polityczny, a także rosyjski pisarz Fiodor Abramow.
Odmiana: Rzeczownik odmienny jak nazwiska męskie zakończone na spółgłoskę.
ZNACZENIE
- Nazwisko męskie, noszone m.in. przez przedstawicieli rodu Abramków.
- Zdrobnienie imienia Abram, zwłaszcza w użyciu poufałym lub pieszczotliwym.
CIEKAWOSTKA
W polskich herbarzach Abramek występuje jako nazwisko szlacheckie, m.in. w rodzie pieczętującym się herbem Jastrzębiec.
Odmiana: Rzeczownik rodzaju męskiego osobowego, odmienny jak nazwy zakończone na spółgłoskę miękką.
ZNACZENIE
- Nazwisko polskie, noszone zarówno przez mężczyzn, jak i przez kobiety.
CIEKAWOSTKA
Nazwisko Abramczyk należy do grupy nazwisk tworzonych przyrostkiem -czyk, typowym dla formacji patronimicznych i etnicznych.
Odmiana: Rzeczownik odmienny jak nazwiska zakończone na spółgłoskę, w liczbie mnogiej męskoosobowo.
ZNACZENIE
- Nazwisko męskie lub żeńskie, noszone także w formie żeńskiej bez odmiany.
Odmiana: Rzeczownik odmienny jak nazwiska męskie zakończone na spółgłoskę; forma żeńska nieodmienna.
ZNACZENIE
- Imię męskie pochodzenia biblijnego, noszone między innymi przez starotestamentowego patriarchę uznawanego w tradycji żydowskiej i chrześcijańskiej za ojca narodu izraelskiego.
- Rzadkie współczesne imię męskie spotykane w krajach anglojęzycznych, a także w Polsce.
Odmiana: Rzeczownik rodzaju męskiego osobowego, odmienny jak imiona zakończone na spółgłoskę.
ZNACZENIE
- Najwyższa istota boska w gnozie późnej starożytności, źródło bytu i emanacji, niekiedy utożsamiana z dobrym bogiem lub Demiurgiem.
- Dawny talizman lub amulet z wizerunkiem Abraksasa — istoty o głowie koguta, ciele człowieka i wężach zamiast nóg — noszony jako znak opiekuńczy lub symbol wieczności.
- Imię mitycznego konia z zaprzęgu boga Słońca, poświadczone w źródłach antycznych.
CIEKAWOSTKA
Greckie litery imienia Abraksas w zapisie liczbowym dają sumę 365, co wiązano z liczbą dni roku i cyklem słonecznym.
Odmiana: Rzeczownik rodzaju męskiego, odmienny jak wyrazy zakończone na -as.
ZNACZENIE
- Magiczna formuła lub wykrzyknik, któremu w magii i ludowych wierzeniach przypisywano cudowną moc, zwłaszcza leczniczą lub odstraszającą złe moce.
- Coś niezrozumiałego, niejasnego lub pozbawionego sensu, na przykład chaotyczna wypowiedź albo tekst pełen niezrozumiałych słów.
CIEKAWOSTKA
Słowo „abrakadabra” zapisywano w formie trójkąta z liter, któremu przypisywano moc talizmanu chroniącego przed chorobami i nieszczęściem.
Odmiana: Rzeczownik rodzaju żeńskiego, odmienny jak nazwy zakończone na -a.
ZNACZENIE
- Taki, który należy do Abrahama, jest z nim związany lub pochodzi od niego, zwłaszcza w kontekście biblijnym.
- Taki jak u Abrahama, charakterystyczny dla Abrahama.
CIEKAWOSTKA
Termin „religie abrahamowe” obejmuje judaizm, chrześcijaństwo i islam, które łączy postać patriarchy Abrahama.
Odmiana: Przymiotnik odmienny przez przypadki, liczby i rodzaje, jak przymiotniki zakończone na -owy.
ZNACZENIE
- Polskie nazwisko, noszone m.in. przez przedstawicieli ormiańskiej społeczności w Galicji.
CIEKAWOSTKA
Wśród znanych nosicieli nazwiska jest Dawid Abrahamowicz (1839–1926), konserwatywny polityk ormiańsko-polski, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa.
Odmiana: Rzeczownik odmienny jak nazwiska męskie zakończone na -icz.
ZNACZENIE
- Taki, który odnosi śę do Abrahama, postaci biblijnej, lub pozostaje z nim związany.
- Taki, który wywodzi śę z tradycji religijnej uznającej Abrahama za wspólnego przodka wiary, zwłaszcza judaizmu, chrześcijaństwa i islamu.
CIEKAWOSTKA
Termin religie abrahamiczne obejmuje judaizm, chrześcijaństwo i islam, które łączy postać patriarchy Abrahama.
Odmiana: Przymiotnik odmienny przez przypadki, liczby i rodzaje, np. abrahamiczna, abrahamiczne, abrahamiczni.
ZNACZENIE
- W Biblii patriarcha i praojciec narodu izraelskiego, który na polecenie Boga wyruszył do Kanaanu i stał śę wzorem posłuszeństwa wierze.
- Imię męskie pochodzenia biblijnego, noszone także współcześnie.
CIEKAWOSTKA
Według tradycji biblijnej Abraham w młodości nosił imię Abram, a nowe imię Abraham, oznaczające „ojca wielu”, otrzymał od Boga.
Odmiana: Rzeczownik rodzaju męskiego osobowego, odmienny jak imiona zakończone na spółgłoskę.
ZNACZENIE
- Ścierać powierzchnię materiału przez tarcie, zwłaszcza w wyniku działania czynników mechanicznych, takich jak erozja lub obróbka ścierna.
CIEKAWOSTKA
W stomatologii abrazja oznacza mechaniczne starcie zębów, a abradować może opisywać ten proces.
Odmiana: Czasownik niedokonany, odmienny przez osoby, liczby, rodzaje i tryby.
ZNACZENIE
- Skrót od „arcybiskupstwo”: godność, urząd lub okres sprawowania władzy przez arcybiskupa, a także podległy mu obszar kościelny.
Odmiana: Rzeczownik rodzaju nijakiego, odmienny jak nazwy zakończone na -stwo.
ZNACZENIE
- Skrót od „arcybiskup”, oznaczający najwyższą godność biskupią w Kościele katolickim i w ńektórych innych Kościołach chrześcijańskich oraz osobę ją noszącą.
CIEKAWOSTKA
Skrót „abp” odczytuje się w całości jako „arcybiskup”, a jego formy odmieniają się tak jak pełny wyraz, np. „abpa”, „abpem”, „abpowie”.
Odmiana: Skrót odmienny jak pełny wyraz „arcybiskup”, np. abpa, abpem, abpowie.
ZNACZENIE
- Szkicowy zarys dzieła sztuki.
Odmiana: Rzeczownik rodzaju nijakiego, odmienny jak zapożyczenia zakończone na -o.
ZNACZENIE
- Odnoszący śę do Aborygenów, rdzennej ludności Australii, lub do ich kultury, języków i wierzeń.
CIEKAWOSTKA
Słowo „Aborygen” pochodzi od łacińskiego ab origine, czyli „od początku”, i pierwotnie oznaczało mieszkańca jakiegoś terenu od najdawniejszych czasów.
Odmiana: Przymiotnik odmienny przez przypadki, liczby i rodzaje, np. aborygeńska, aborygeńscy.
ZNACZENIE
- Rdzenna mieszkanka danego obszaru, autochtonka, tuziemka, tubylka.
- Kobieta należąca do rdzennej ludności Australii.
CIEKAWOSTKA
W języku polskim słowo „aborygenka” bywa używane zarówno w znaczeniu ogólnym, jak i w odniesieniu do rdzennych mieszkanek Australii.
Odmiana: Rzeczownik rodzaju żeńskiego, odmienny jak nazwy zakończone na -a.