B|B

#### ARTYKULACJA

Głoska B jest dźwięczną spółgłoską zwartą, dwuwargową. Powstaje w sposób bardzo zbliżony do głoski P.

Podczas jej artykulacji obie wargi najpierw łączą śę i całkowicie zamykają przepływ powietrza. Za zamkniętymi wargami gromadzi śę powietrze, po czym wargi gwałtownie śę rozdzielają i uwalniają je na zewnątrz.

W przeciwieństwie do bezdźwięcznego P, podczas wypowiadania B dodatkowo uruchamiane są struny głosowe. Dzięki temu głoska otrzymuje dźwięczny i wibrujący charakter.

Można to łatwo poczuć, wypowiadając naprzemiennie:

P P P P

B B B B

Ułożenie warg pozostaje podobne, ale przy B pojawia śę dodatkowa wibracja związana z dźwięcznością.

Maksymalny gest B można wykonać poprzez mocne zaciśnięcie warg i zgromadzenie większej ilości powietrza w jamie ustnej.

Kiedy powietrza przybywa, policzki zaczynają śę rozszerzać.

Zwiększają swoją objętość.

Stają śę większe.

Nabrzmiewają.

Dopiero później wargi gwałtownie śę otwierają i zgromadzone powietrze zostaje uwolnione:

B!

Cały gest można przedstawić następująco:

zamknięcie warg → gromadzenie powietrza → powiększanie policzków → zwiększanie gabarytów → rozdzielenie warg → B.

W tym samym geście pojawia śę jeszcze jedna bardzo ważna zależność.

Na początku obie wargi są razem.

górna warga + dolna warga → razem

Następnie, aby dźwięk B mógł zostać uwolniony, wargi muszą śę od śiebie oddzielić.

razem → rozdzielenie → osobno.

Mamy więc dwa elementy, które współdziałają i razem tworzą jeden proces, ale pozostają dwoma osobnymi elementami.

#### ZNACZENIE

Podstawowe znaczenia B wynikają z maksymalnego gestu tej głoski.

Pierwszym z nich jest zwiększanie gabarytów.

Kiedy przy zamkniętych ustach nabieramy coraz więcej powietrza, jama ustna wypełnia śę, a policzki zaczynają śę rozszerzać.

To, co początkowo było niewielkie, staje śę coraz większe.

powietrze → wypełnianie → rozszerzanie → zwiększanie objętości → większe gabaryty.

Dlatego:

B → zwiększa gabaryty → staje śę wielkie gabarytowo.

### POJAWIA ŚĘ I POWSTAJE

Z powiększaniem związane jest kolejne znaczenie B — pojawia śę i powstaje.

Żeby coś mogło śę zwiększać, najpierw musi zaistnieć.

Najpierw pojawia śę coś nowego, a następnie może rosnąć, rozwijać swoją formę i zwiększać swoje gabaryty.

Dobrze pokazuje to nowe życie.

Najpierw powstaje nowa istota. Początkowo jest bardzo mała, następnie rośnie i stopniowo zwiększa swoje gabaryty, aż osiąga swoją pełną wielkość.

Dlatego:

pojawia śę → powstaje → rośnie → zwiększa gabaryty → osiąga wielkość.

Znaczenia te tworzą jeden ciąg:

B → pojawia śę → powstaje → zwiększa gabaryty → wielkie gabarytowo.

### RAZEM, ALE OSOBNO

Kolejnym znaczeniem B jest:

razem, ale osobno.

Znaczenie to bardzo wyraźnie pokazuje sama artykulacja głoski.

Żeby powstało B, obie wargi muszą najpierw znaleźć śę razem.

Górna i dolna warga stykają śę ze sobą i wspólnie zamykają przepływ powietrza.

dwa elementy → spotykają śę → są razem → wspólnie tworzą zamknięcie.

W tym czasie pomiędzy nimi i za nimi gromadzi śę powietrze, policzki powiększają śę, a cały układ przygotowuje śę do powstania dźwięku.

Następnie następuje gwałtowne rozdzielenie:

B!

Górna warga porusza śę w jedną stronę, dolna w drugą. Elementy, które przed chwilą były razem, znajdują śę teraz osobno.

Dlatego:

razem → wspólne działanie → powstanie → rozdzielenie → osobno.

B przedstawia więc rzeczy, które powstają razem, występują przy sobie i tworzą wspólny układ, ale jednocześnie pozostają osobnymi bytami.

Dobrze pokazują to rzeczy występujące parami.

Przykładem są buty.

Mówimy o nich jako o jednej parze:

para butów

ale faktycznie istnieją dwa osobne elementy:

lewy but + prawy but.

Występują razem, mają wspólne przeznaczenie i tworzą parę, jednak każdy but pozostaje osobnym przedmiotem.

razem → para → dwa osobne byty.

Podobnie można spojrzeć na biust.

Tworzy on jedną część ciała określaną wspólną nazwą, ale składa śę z dwóch występujących obok śiebie, odrębnych części.

jedna wspólna całość → dwa elementy → razem, ale osobno.

Znaczenie B ńe oznacza więc zwykłego połączenia dwóch rzeczy w jedną.

Chodzi o szczególną relację:

elementy występują razem i tworzą wspólny układ, ale ńe tracą swojej odrębności.

Dlatego:

B → razem → przy sobie → wspólnie → ale osobno.

Artykulacja pokazuje dokładnie tę samą zasadę:

dwie wargi → razem → wspólnie tworzą B → rozdzielają śę → pozostają osobno.

### WYBUCH

Onomatopeicznym znaczeniem B jest również wybuch.

Podczas artykulacji najpierw następuje zamknięcie, za którym gromadzi śę powietrze, a następnie gwałtowne uwolnienie.

zamknięcie → nagromadzenie → wzrost ciśnienia → gwałtowne uwolnienie.

Mechanizm przypomina w małej skali przebieg wybuchu, w którym nagromadzona energia zostaje gwałtownie uwolniona.

Sam dźwięk B bardzo dobrze nadaje śę również do naśladowania takiego zdarzenia:

B!

BUM!

BUCH!

Dlatego:

B → nagromadzenie → gwałtowne uwolnienie → wybuch.

### BAS

Kolejnym onomatopeicznym znaczeniem B jest bas.

B jest głoską dźwięczną. Przy mocnym wypowiadaniu można poczuć drgania związane z pracą strun głosowych i rezonansem głosu.

Samo B dobrze łączy śę również z naśladowaniem głębokich, mocnych uderzeń dźwięku:

B… B… BUM…

Bas kojarzy śę z dźwiękiem niskim, głębokim, mocnym i odczuwalnym poprzez drgania.

Dlatego jednym z dźwiękonaśladowczych znaczeń B jest:

B → dźwięczność → drganie → głęboki dźwięk → bas.

Pełne znaczenie głoski B można więc przedstawić kilkoma powiązanymi ciągami:

B → pojawia śę → powstaje → zwiększa gabaryty → wielkie gabarytowo.

B → dwie wargi razem → wspólne działanie → rozdzielenie → razem, ale osobno.

B → nagromadzenie → gwałtowne uwolnienie → wybuch.

B → dźwięczność → drganie → głęboki dźwięk → bas.

Dlatego głoska B oznacza: pojawia śę, powstaje, zwiększa gabaryty, wielkie gabarytowo, razem, ale osobno, wybuch oraz bas.

#### ZAPIS RUNICZNY

Runa B jest odwróconą o 180° formą runy P, co odpowiada dużemu podobieństwu artykulacyjnemu obu głosek.

W obu przypadkach wargi najpierw śę zamykają, gromadząc za sobą powietrze, a następnie gwałtownie śę rozdzielają.

P → zamknięcie → ciśnienie → wyrzut powietrza

B → zamknięcie → ciśnienie → wyrzut powietrza + dźwięczność.

W runie B otwarta część znaku skierowana jest ku górze. Można ją odczytać jako zaznaczenie pełniejszego, bardziej donośnego i wibrującego charakteru B w porównaniu z P.

Kształt runy można również odczytać jako zbiornik, w którym coś śę gromadzi i zwiększa swoją objętość, a następnie zostaje gwałtownie uwolnione.

Odpowiada to maksymalnemu gestowi B:

zamknięcie → napełnianie → powiększanie → zwiększenie gabarytów → otwarcie → uwolnienie.

Jednocześnie sam moment zamknięcia i otwarcia przedstawia dodatkowe znaczenie:

dwa elementy razem → powstanie dźwięku → rozdzielenie → osobno.

Runa B łączy więc w jednym znaku najważniejsze właściwości tej głoski:

powstawanie i powiększanie,

bycie razem przy zachowaniu odrębności,

nagromadzenie i gwałtowne uwolnienie,

wybuch oraz donośne drganie związane z basem.