GŁOSKA
GŁOSKA
P
P
ZNACZENIA
dmucha • podmuch • pcha • przesuwa • przy
ZNAČENIA
dmuĤa • podmuĤ • pĤa • pŔesuwa • pŔy
ARTYKULACJA
ARTYKULACJA
Głoska P jest bezdźwięczną spółgłoską zwartą, dwuwargową.
Podczas jej artykulacji obie wargi najpierw całkowicie śę zamykają, przez co przepływ powietrza przez usta zostaje na chwilę zatrzymany.
Za zamkniętymi wargami gromadzi śę powietrze i wzrasta ciśnienie. Następnie wargi gwałtownie śę rozchylają, a nagromadzone powietrze zostaje szybko wypuszczone na zewnątrz.
Powstaje:
zamknięcie warg → nagromadzenie powietrza → wzrost ciśnienia → gwałtowne otwarcie → wyrzut powietrza → P.
Dlatego P ma krótki, dynamiczny i wybuchowy charakter.
Można to łatwo poczuć, przykładając dłoń przed usta i powtarzając:
P P P P P
Przy każdym P można poczuć krótki podmuch powietrza uderzający w dłoń.
Jeszcze wyraźniej widać to przy maksymalnym geście artykulacyjnym.
Możemy mocno zacisnąć wargi, zgromadzić za nimi powietrze, a następnie gwałtownie je wypuścić.
Gest zaczyna wtedy przypominać dmuchanie:
P! P! P!
Podobny mechanizm wykorzystujemy podczas pompowania balonu czy materaca. Powietrze jest wtłaczane do środka, a kolejne porcje zwiększają jego objętość.
Podstawowym obrazem artykulacyjnym P staje śę więc:
powietrze → ciśnienie → wyrzut → podmuch → dmuchanie.
Głoska P jest bezDŽwięČną spółgłoską zwartą, dwuwargową.
PodČas jej artykulacji obie wargi najpierw całkowicie śę zamykają, pŔez co pŔepływ powietŔa pŔez usta zostaje na Ĥwilę zatŔymany.
Za zamkniętymi wargami gromaDZi śę powietŔe i wzrasta ciśnienie. Następnie wargi gwałtownie śę rozĤylają, a nagromaDZone powietŔe zostaje Šybko wypuŠČone na zewnątŔ.
Powstaje:
zamknięcie warg → nagromaDZenie powietŔa → wzrost ciśnienia → gwałtowne otwarcie → wyŔut powietŔa → P.
Dlatego P ma krótki, dynamiČny i wybuĤowy Ĥarakter.
Można to łatwo poČuć, pŔykładając dłoń pŔed usta i powtaŔając:
P P P P P
PŔy każdym P można poČuć krótki podmuĤ powietŔa udeŔający w dłoń.
JeŠČe wyraźniej widać to pŔy maksymalnym geście artykulacyjnym.
Możemy mocno zacisnąć wargi, zgromaDZić za nimi powietŔe, a następnie gwałtownie je wypuścić.
Gest zaČyna wtedy pŔypominać dmuĤanie:
P! P! P!
Podobny meĤanizm wykoŔystujemy podČas pompowania balonu Čy materaca. PowietŔe jest wtłaČane do środka, a kolejne porcje zwiękŠają jego objętość.
Podstawowym obrazem artykulacyjnym P staje śę więc:
powietŔe → ciśnienie → wyŔut → podmuĤ → dmuĤanie.
ZNACZENIE
ZNAČENIE
Podstawowym znaczeniem głoski P jest dmuchanie i podmuch.
Wynika to bezpośrednio z jej artykulacji.
Wargi zatrzymują powietrze, a następnie gwałtownie je uwalniają:
P → wyrzut powietrza → podmuch → dmucha.
Dmuchanie ńe kończy śę jednak na samym ruchu powietrza.
Strumień powietrza może oddziaływać na znajdujące śę przed nim przedmioty i wprawiać je w ruch.
Możemy położyć na stole kawałek papieru, piórko, kurz albo suchy liść i mocno dmuchnąć.
Przedmiot zacznie śę przesuwać.
Dlatego:
dmucha → podmuch → wprawia przedmiot w ruch → przesuwa.
Im większa śiła podmuchu, tym większą siłę może on wywierać na otoczenie.
Lekki podmuch przesuwa piórko.
Silniejszy wiatr porusza liście i gałęzie.
Bardzo silny wiatr może przesuwać znacznie cięższe obiekty.
W każdym przypadku zasada pozostaje podobna:
strumień powietrza działa na obiekt → obiekt zmienia położenie.
Dlatego:
P → dmucha → przesuwa.
PCHA
Przesuwanie prowadzi bezpośrednio do kolejnego znaczenia P — pchania.
Podmuch działa na przedmiot z określonej strony i powoduje jego przemieszczanie śę w kierunku działania siły.
Można to porównać do pchania ręką.
Jeżeli przykładamy rękę do przedmiotu i wywieramy na niego nacisk, przedmiot zaczyna śę przesuwać.
Przy podmuchu zamiast ręki działa strumień powietrza.
Powstaje więc:
podmuch → nacisk na przedmiot → pchanie → przesuwanie.
Dlatego:
P → dmucha → pcha → przesuwa.
Bardzo dobrze widać tę zależność również w samym odczuciu mocnego podmuchu. Kiedy wiatr uderza w ciało, możemy poczuć, że pcha nas w określonym kierunku.
Dmuchanie jest więc jednym ze sposobów pchania:
powietrze pcha → przedmiot śę przesuwa.
PRZY
Z pchania i przesuwania wynika kolejne znaczenie głoski P — przy.
Jeżeli pchamy jakiś przedmiot, zmieniamy jego położenie.
Możemy pchać go tak długo, aż znajdzie śę obok innego przedmiotu.
Wyobraźmy sobie pudełko stojące na środku pokoju.
Zaczynamy je pchać w kierunku ściany:
pcha → przesuwa → zbliża do ściany → dochodzi do ściany → zatrzymuje przy ścianie.
Pudełko, które wcześniej znajdowało śę daleko od ściany, w wyniku przesuwania znalazło śę:
PRZY ŚCIANIE.
Podobnie możemy:
przysunąć krzesło przy stół,
przybliżyć jeden przedmiot do drugiego,
przyprowadzić kogoś bliżej określonego miejsca.
W każdym z tych przypadków zachodzi podobny proces:
odległość → ruch → przesunięcie → zbliżenie → przy czymś.
Dlatego znaczenie PRZY wynika z doprowadzenia jednego elementu w pobliże drugiego.
P → pcha → przesuwa → zbliża → umieszcza przy czymś.
Pełny ciąg znaczeniowy P można więc przedstawić następująco:
P → wyrzut powietrza → podmuch → dmucha → pcha → przesuwa → zbliża → przy.
Dlatego głoska P oznacza: dmucha, podmuch, pcha, przesuwa oraz przy czymś.
Podstawowym znaČeniem głoski P jest dmuĤanie i podmuĤ.
Wynika to bezpośrednio z jej artykulacji.
Wargi zatŔymują powietŔe, a następnie gwałtownie je uwalniają:
P → wyŔut powietŔa → podmuĤ → dmuĤa.
DmuĤanie ńe końČy śę jednak na samym ruĤu powietŔa.
Strumień powietŔa może odDZiaływać na znajdujące śę pŔed nim pŔedmioty i wprawiać je w ruĤ.
Możemy położyć na stole kawałek papieru, piórko, kuŔ albo suĤy liść i mocno dmuĤnąć.
PŔedmiot zaČnie śę pŔesuwać.
Dlatego:
dmuĤa → podmuĤ → wprawia pŔedmiot w ruĤ → pŔesuwa.
Im więkŠa śiła podmuĤu, tym więkŠą siłę może on wywierać na otoČenie.
Lekki podmuĤ pŔesuwa piórko.
SilniejŠy wiatr poruŠa liście i gałęzie.
BarDZo silny wiatr może pŔesuwać znaČnie ci꿊e obiekty.
W każdym pŔypadku zasada pozostaje podobna:
strumień powietŔa DZiała na obiekt → obiekt zmienia położenie.
Dlatego:
P → dmuĤa → pŔesuwa.
PĤA
PŔesuwanie prowaDZi bezpośrednio do kolejnego znaČenia P — pĤania.
PodmuĤ DZiała na pŔedmiot z określonej strony i powoduje jego pŔemieŠČanie śę w kierunku DZiałania siły.
Można to porównać do pĤania ręką.
Jeżeli pŔykładamy rękę do pŔedmiotu i wywieramy na niego nacisk, pŔedmiot zaČyna śę pŔesuwać.
PŔy podmuĤu zamiast ręki DZiała strumień powietŔa.
Powstaje więc:
podmuĤ → nacisk na pŔedmiot → pĤanie → pŔesuwanie.
Dlatego:
P → dmuĤa → pĤa → pŔesuwa.
BarDZo dobŔe widać tę zależność również w samym odČuciu mocnego podmuĤu. Kiedy wiatr udeŔa w ciało, możemy poČuć, że pĤa nas w określonym kierunku.
DmuĤanie jest więc jednym ze sposobów pĤania:
powietŔe pĤa → pŔedmiot śę pŔesuwa.
PŔY
Z pĤania i pŔesuwania wynika kolejne znaČenie głoski P — pŔy.
Jeżeli pĤamy jakiś pŔedmiot, zmieniamy jego położenie.
Możemy pĤać go tak długo, aż znajDZie śę obok innego pŔedmiotu.
Wyobraźmy sobie pudełko stojące na środku pokoju.
ZaČynamy je pĤać w kierunku ściany:
pĤa → pŔesuwa → zbliża do ściany → doĤoDZi do ściany → zatŔymuje pŔy ścianie.
Pudełko, które wČeśniej znajdowało śę daleko od ściany, w wyniku pŔesuwania znalazło śę:
PŔY ŚCIANIE.
Podobnie możemy:
pŔysunąć kŔesło pŔy stół,
pŔybliżyć jeden pŔedmiot do drugiego,
pŔyprowaDZić kogoś bliżej określonego miejsca.
W każdym z tyĤ pŔypadków zaĤoDZi podobny proces:
odległość → ruĤ → pŔesunięcie → zbliżenie → pŔy Čymś.
Dlatego znaČenie PŔY wynika z doprowaDZenia jednego elementu w pobliże drugiego.
P → pĤa → pŔesuwa → zbliża → umieŠČa pŔy Čymś.
Pełny ciąg znaČeniowy P można więc pŔedstawić następująco:
P → wyŔut powietŔa → podmuĤ → dmuĤa → pĤa → pŔesuwa → zbliża → pŔy.
Dlatego głoska P oznaČa: dmuĤa, podmuĤ, pĤa, pŔesuwa oraz pŔy Čymś.
ZAPIS RUNICZNY
ZAPIS RUNIČNY
Runa P swoim kształtem przypomina balon, co bezpośrednio łączy ją z dmuchaniem i gromadzeniem powietrza.
Balon przed nadmuchaniem jest niewielki. Kiedy zaczynamy wtłaczać do niego powietrze, jego wnętrze stopniowo śę wypełnia, a ścianki rozszerzają.
Powstaje:
dmuchanie → powietrze wchodzi do środka → gromadzenie powietrza → wzrost ciśnienia → powiększanie balonu.
Ten obraz odpowiada również temu, co dzieje śę podczas artykulacji P.
Najpierw wargi pozostają zamknięte i zatrzymują powietrze:
zamknięcie → gromadzenie → ciśnienie.
Następnie otwierają śę i uwalniają zgromadzone powietrze:
otwarcie → wyrzut → podmuch.
Runa P łączy więc obraz balonu wypełnianego powietrzem z samym mechanizmem artykulacyjnym głoski:
gromadzenie powietrza → ciśnienie → uwolnienie → dmuchanie.
Z tego podstawowego działania rozwijają śę pozostałe znaczenia:
dmucha → pcha → przesuwa → przy.
Zapis runiczny P przedstawia więc przede wszystkim powietrze, jego gromadzenie oraz siłę podmuchu, która może pchać i przesuwać inne elementy.
Runa P swoim kŠtałtem pŔypomina balon, co bezpośrednio łąČy ją z dmuĤaniem i gromaDZeniem powietŔa.
Balon pŔed nadmuĤaniem jest niewielki. Kiedy zaČynamy wtłaČać do niego powietŔe, jego wnętŔe stopniowo śę wypełnia, a ścianki rozŠeŔają.
Powstaje:
dmuĤanie → powietŔe wĤoDZi do środka → gromaDZenie powietŔa → wzrost ciśnienia → powiękŠanie balonu.
Ten obraz odpowiada również temu, co DZieje śę podČas artykulacji P.
Najpierw wargi pozostają zamknięte i zatŔymują powietŔe:
zamknięcie → gromaDZenie → ciśnienie.
Następnie otwierają śę i uwalniają zgromaDZone powietŔe:
otwarcie → wyŔut → podmuĤ.
Runa P łąČy więc obraz balonu wypełnianego powietŔem z samym meĤanizmem artykulacyjnym głoski:
gromaDZenie powietŔa → ciśnienie → uwolnienie → dmuĤanie.
Z tego podstawowego DZiałania rozwijają śę pozostałe znaČenia:
dmuĤa → pĤa → pŔesuwa → pŔy.
Zapis runiČny P pŔedstawia więc pŔede wŠystkim powietŔe, jego gromaDZenie oraz siłę podmuĤu, która może pĤać i pŔesuwać inne elementy.
SŁOWA Z TYM DŹWIĘKIEM
Opublikowane przykłady: 3.
SŁOWA Z TYM DŽWIĘKIEM
Opublikowane pŔykłady: 3.
GŁOS CZYTELNIKÓW
0 opublikowanych komentarzy
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy.