Głoska CH jest bezdźwięczną spółgłoską szczelinową. Podczas jej wypowiadania struny głosowe ńe drgają, a charakterystyczny szum powstaje dzięki przepływowi powietrza przez zwężenie tworzone w tylnej części jamy ustnej.

Tylna część języka unosi śę w kierunku podniebienia miękkiego, pozostawiając szczelinę, przez którą przepływa powietrze.

Dlatego podstawowym elementem artykulacji CH, podobnie jak przy H, pozostaje:

przepływ powietrza.

Obie głoski są do śiebie bardzo zbliżone, jednak przy CH język bierze wyraźniejszy udział w kształtowaniu szczeliny, przez którą przechodzi powietrze.

Można porównać:

HHHHHH

CHCHCHCH

Przy H dominuje odczucie swobodnego podmuchu i przepływu powietrza. Przy CH powietrze przechodzi przez wyraźniej ukształtowane zwężenie.

Istotny dla znaczenia CH jest również maksymalny gest, jaki możemy wykonać podczas jego artykulacji.

Jeżeli gest celowo powiększymy i wysuniemy język wyraźnie do przodu, otrzymujemy obraz przypominający człowieka, który jest bardzo spragniony.

Wysunięty język jest naturalnie kojarzony z pragnieniem wody. Można zaobserwować podobny gest zarówno u ludzi, jak i u zwierząt podczas gorąca, zmęczenia czy silnego pragnienia.

Ten sam gest może być używany również jako przesadzony obraz pożądania. W przekazach humorystycznych czy komediowych wysunięcie języka przedstawia czasem kogoś, kto zobaczył coś lub kogoś, czego bardzo pragnie.

W obu przypadkach gest przekazuje podobną informację:

widzę coś → chcę tego → pragnę tego → ciągnie mńe do tego.

I właśnie pragnienie staje śę punktem wyjścia dla znaczeń CH.

Podstawowym znaczeniem głoski CH jest pragnienie.

Pragnienie oznacza, że istota odczuwa potrzebę czegoś, czego obecnie ńe posiada albo z czym ńe ma jeszcze wystarczającego kontaktu.

Kiedy jesteśmy spragnieni, chcemy wody.

Kiedy pragniemy bliskości, chcemy znaleźć śę przy drugiej osobie.

Kiedy pragniemy określonego doświadczenia, chcemy doprowadzić do sytuacji, w której stanie śę ono częścią naszego życia.

Dlatego:

CH → pragnienie → chcenie → chęć.

Bardzo czytelnym przykładem jest samo słowo:

CHĘĆ

które oznacza właśnie pragnienie czegoś oraz gotowość do skierowania działania w jego stronę.

Chęć ńe kończy śę jednak na samym odczuciu.

Jeżeli czegoś chcemy, pojawia śę intencja, aby do tego doprowadzić.

Dlatego:

pragnienie → chcenie → chęć → intencja.

Pragnienie zaczyna następnie kierować istotę ku temu, czego chce.

Czujemy pociąg do określonej osoby, rzeczy, miejsca albo doświadczenia. Coś zaczyna nas ku sobie ciągnąć.

Powstaje więc:

pragnienie → pociąg → dążenie w określonym kierunku.

Ostatecznym celem tego ruchu jest najczęściej połączenie.

Jeżeli pragniemy wody, chcemy ją wypić, czyli wprowadzić ją do swojego ciała.

Jeżeli pragniemy spotkania z człowiekiem, dążymy do znalezienia śę z nim w jednej przestrzeni.

Jeżeli pragniemy czegoś doświadczyć, dążymy do kontaktu z tym doświadczeniem.

Dlatego:

pragnienie → chcenie → intencja → pociąg → dążenie → połączenie.

Połączenie prowadzi natomiast do interakcji.

Dwa elementy, które wcześniej pozostawały oddzielone, zaczynają na śiebie oddziaływać.

połączenie → kontakt → interakcja.

Jeżeli dwie istoty pozostają w kontakcie i zaczynają działać w tym samym kierunku, pojawia śę współpraca.

interakcja → wspólne działanie → współpraca.

Współpraca wymaga znalezienia czegoś, co może połączyć dwie strony. Może to być wspólny cel, zainteresowanie, doświadczenie, potrzeba albo podobny sposób odczuwania.

Dlatego z połączenia wynikają również wspólne cechy i podobieństwo.

podobieństwo → wspólna cecha → możliwość połączenia → współpraca.

Kiedy coraz więcej istot łączy wspólny cel, doświadczenie albo sposób działania, powstaje wspólnota.

Dlatego:

połączenie → współpraca → wspólne działanie → wspólnota.

Połączenie pomiędzy istotami prowadzi również do wymiany.

Podczas rozmowy wymieniamy informacje. Podczas wspólnej pracy wymieniamy wysiłek i działanie. W bliskiej relacji wymieniamy emocje, uwagę, dotyk, doświadczenia i energię.

Dlatego kolejnymi znaczeniami CH są:

połączenie energetyczne oraz wymiana energetyczna.

Dwie osoby, które wielokrotnie śę spotykają, rozmawiają, wspólnie działają i przeżywają określone sytuacje, zaczynają tworzyć pomiędzy sobą więź.

Przyjaciele mają wspólne wspomnienia.

Kochankowie dzielą bliskość i doświadczenia.

Rodzina tworzy wspólną przestrzeń życia.

Wspólne przeżycia powodują, że relacja staje śę czymś więcej ńż pojedynczym kontaktem.

Powstaje:

kontakt → interakcja → wymiana → wspólne doświadczenia → więź.

Dlatego pełny ciąg znaczeniowy CH można przedstawić następująco:

CH → pragnienie → chcenie → chęć → intencja → pociąg → dążenie do połączenia → połączenie → interakcja → współpraca → wspólnota.

A wraz z powstającą relacją:

połączenie → wymiana energetyczna → wspólne doświadczenia → więź.

Głoska CH oznacza więc: pragnienie, chcenie, chęć, intencję, pociąg, dążenie do połączenia, połączenie, interakcję, współpracę, wspólnotę, wspólne cechy, podobieństwo, połączenie energetyczne, wymianę energetyczną oraz więź.

Runa CH zachowuje wyraźne podobieństwo do runy H, tak jak podobne są do śiebie obie głoski.

W jej środku znajduje śę prosta pionowa kreska, którą można odczytać jako przepływ powietrza podczas artykulacji.

Ten element łączy H i CH:

H → przepływ powietrza

CH → przepływ powietrza + dodatkowy gest języka.

Różnicę pokazują pozostałe elementy znaku.

W górnej części runy CH znajdują śę dwie krótkie ukośne kreski, które wraz z główną linią można odczytać jako obraz ust i wysuniętego przed ńe języka.

Znak przedstawia więc maksymalny gest związany z CH:

usta → wysunięty język → pragnienie.

Z pragnienia rozpoczyna śę natomiast cały dalszy ciąg:

pragnienie → chęć → intencja → pociąg → dążenie do połączenia → połączenie.

Podobieństwo run H i CH zachowuje więc wspólny element związany z przepływem, natomiast dodatkowy gest runy CH wskazuje na pragnienie i skierowanie śę ku czemuś, z czym istota chce śę połączyć.

W ten sposób zapis runiczny prowadzi do podstawowego znaczenia CH:

wysunięty język → pragnienie → chcenie → intencja połączenia → połączenie → wymiana → więź.