D|D

#### ARTYKULACJA

Głoska D jest spółgłoską zwartą i dźwięczną, artykulacyjnie bardzo zbliżoną do głoski T, dlatego w obiecadle występuje bezpośrednio po niej.

Podczas wypowiadania D końcówka języka dotyka górnych zębów lub dziąseł, tworząc chwilową zaporę dla przepływającego powietrza. Następnie język szybko odsuwa śę od miejsca zwarcia i uwalnia zgromadzone powietrze.

Podstawowa różnica pomiędzy T i D polega na dźwięczności. Podczas wypowiadania D struny głosowe drgają, natomiast T jest głoską bezdźwięczną. Dzięki temu D ma bardziej dźwięczny i rezonujący charakter.

Podobieństwo obu głosek jest widoczne również podczas wykonywania ich maksymalnego gestu artykulacyjnego.

Przy T język wysunięty przed usta tworzy szpic przypominający grot, dzięki czemu może wskazywać określony kierunek.

Przy D język również może zostać wysunięty przed usta, jednak pozostaje bardziej płaski. Zamiast grotu powstaje powierzchnia przypominająca gest wykonywany wtedy, kiedy chcemy coś dostać lub przyjąć, podobnie jak przy wystawieniu języka po jedzenie.

Powstaje więc wyraźne rozróżnienie:

T → język jak grot → wskazuje kierunek

D → język wysunięty na płasko → gest dostawania.

To właśnie drugi z tych gestów stanowi podstawę znaczenia głoski D.

#### ZNACZENIE

Podstawowym znaczeniem głoski D jest DA.

Wysunięcie języka na płasko przypomina naturalny gest związany z dostawaniem czegoś. Szczególnie dobrze widać to u małych dzieci, które podczas proszenia o jedzenie mogą wyciągać rękę, otwierać usta i wypowiadać proste: „da, da”.

Dźwięk D łączy śę więc z podstawową czynnością dawania i otrzymywania.

Stąd wynikają pierwsze znaczenia:

D → da → dać → dar.

Dar jest czymś, co zostaje komuś dane. Samo dawanie prowadzi jednak do kolejnych znaczeń D, ponieważ dar zawsze jest dla kogoś.

Jeżeli przygotowujemy prezent, określamy osobę, której chcemy go przekazać. Przedmiot otrzymuje więc konkretnego adresata: dar dla kogoś.

Z podstawowego DA wynika w ten sposób DLA:

da → dar → dla.

Jeżeli coś jest dla określonej osoby, musi następnie zostać skierowane do tej osoby.

Prezent przygotowany dla kogoś powinien trafić do niego.

Powstaje więc kolejny ciąg:

DA → DAR → DLA → DO.

Z DO wynika natomiast znaczenie celu.

Jeżeli coś kierujemy do określonego miejsca lub człowieka, wskazujemy punkt, w którym działanie ma śę zakończyć. Jest to cel, do którego coś zmierza.

Może to być człowiek otrzymujący dar, miejsce, do którego zmierzamy, albo dowolny punkt, do którego kierowane jest działanie.

Cały ciąg znaczeniowy D można więc przedstawić następująco:

D → DA → DAR → DLA → DO → CEL.

Wszystkie te znaczenia wynikają z jednej podstawowej idei dawania czegoś i kierowania tego do określonego odbiorcy lub miejsca.

Dlatego głoska D oznacza: dar, da, dla, do oraz cel.

#### ZAPIS RUNICZNY

Związek pomiędzy głoskami T i D jest widoczny również w ich zapisie runicznym.

Runa T przedstawia grot wskazujący kierunek. Informuje więc, w którą stronę należy śę skierować.

Runa D rozwija tę samą ideę. Składa śę z dwóch równoległych linii, które można odczytać jako krawędzie wyznaczonej drogi, oraz elementu wskazującego kierunek ruchu.

Powstaje obraz drogi prowadzącej do określonego celu.

Różnicę pomiędzy obiema runami można więc przedstawić następująco:

T → wskazuje kierunek

D → wyznacza drogę prowadzącą DO celu.

Dwie równoległe linie tworzą przestrzeń przypominającą drogę lub tunel, którym można przemieszczać śę w określonym kierunku. Kierunek ńe jest już więc jedynie wskazany, lecz prowadzi do konkretnego punktu przeznaczenia.

Łączy to zapis runiczny bezpośrednio ze znaczeniami głoski:

droga → prowadzi DO → określone przeznaczenie → CEL.

Runa D jest więc rozwinięciem kierunku obecnego w T. T wskazuje, gdzie, natomiast D prowadzi do wyznaczonego celu.

Zapis, artykulacja i znaczenie tworzą dzięki temu dwa powiązane ciągi:

gest dostawania → DA → DAR → DLA

oraz:

kierowanie → DO → droga do określonego punktu → CEL.