R|R

#### ARTYKULACJA

Głoska R jest dźwięczną spółgłoską drżącą.

Podczas jej wypowiadania czubek języka znajduje śę przy górnych dziąsłach. Przepływające powietrze wprawia go w bardzo szybkie, powtarzalne drgania.

Czubek języka unosi śę, dotyka miejsca artykulacji, następnie od niego odskakuje i ponownie śę unosi. Wszystko odbywa śę bardzo szybko, dlatego podczas przedłużonego:

RRRRRRRRRR

można wyczuć charakterystyczny, powtarzalny ruch:

góra → dół → góra → dół → góra → dół…

Ruch ten ńe jest wykonywany świadomie przy każdym pojedynczym uderzeniu języka. Odpowiednie ułożenie języka oraz przepływ powietrza powodują jego szybkie, następujące po sobie drgania.

Powstaje więc:

przepływ powietrza → szybki ruch języka góra–dół → drganie → powtarzalność.

To właśnie ruch góra–dół, powstające z niego drganie oraz regularne powtarzanie tego ruchu stanowią podstawę dalszych znaczeń głoski R.

#### ZNACZENIE

Podstawowym znaczeniem głoski R jest ruch góra–dół.

Wynika on bezpośrednio z artykulacji. Czubek języka bardzo szybko unosi śę i opada, a powtarzający śę ruch powoduje drganie.

Dlatego pierwsza zależność jest bardzo prosta:

R → ruch góra–dół → drga.

Kiedy ruch góra–dół powtarza śę regularnie, powstaje częstotliwość.

Częstotliwość określa, ile pełnych cykli drgania zachodzi w określonym czasie i jest mierzona w hercach Hz. Jeden herc oznacza jeden pełny cykl na sekundę.

Dlatego:

R → ruch góra–dół → drganie → częstotliwość.

### RUCH FALISTY

Częstotliwość drgań można przedstawić za pomocą fali.

Kolejne cykle następują jeden po drugim:

góra → dół → góra → dół → góra → dół…

Powstaje powtarzający śę ruch falisty.

Im więcej takich cykli zachodzi w określonym czasie, tym większa jest częstotliwość.

Dlatego:

ruch góra–dół → drganie → częstotliwość → ruch falisty.

### KROKI

Każdy kolejna fala to kolejny cykl częstotliwości, który jest jest następnym krokiem całego ruchu.

Można wyobrazić to sobie podobnie jak kolejne szczeble drabiny:

krok → krok → krok → krok…

Każdy krok znajduje śę po poprzednim i prowadzi do następnego.

Tak samo kolejne cykle fali następują jeden po drugim:

cykl → cykl → cykl → cykl…

Dlatego:

R → częstotliwość → kolejne cykle → kolejne kroki.

R oznacza więc ńe tylko sam ruch, ale również kolejne powtórzenia tego ruchu następujące krok po kroku.

### KONSEKWENCJA

Z kolejnych kroków wynika konsekwencja.

Jeżeli ktoś wykonuje coś systemtycznie, w równych odstępach czasowych, to nazywamy to konsekwencją.

pierwszy krok → drugi krok → trzeci krok → kolejny krok.

Każdy wykonany krok prowadzi to dyscyplina i konsekwentne działanie, a każde działanie może prowadzić do następnego zdarzenia.

Dlatego:

R → częstotliwość → kolejne kroki → następstwo → konsekwencja.

Konsekwencja jest więc dalszym następstwem ruchu odbywającego śę krok po kroku.

### STRONA

Ruch góra–dół oznacza również ciągłe przechodzenie pomiędzy dwiema stronami.

Język znajduje śę:

raz u góry → raz na dole → raz u góry → raz na dole.

Czyli:

raz po jednej stronie → raz po drugiej stronie.

Ten sam mechanizm bardzo dobrze pokazuje sinusoida. Względem swojej osi znajduje śę ona naprzemiennie:

po jednej stronie osi → po drugiej stronie osi → po jednej → po drugiej…

Dlatego:

R → ruch góra–dół → jedna strona / druga strona → strona.

Znaczenie strony wynika więc bezpośrednio z naprzemiennego ruchu pomiędzy dwoma przeciwnymi położeniami.

### JEDEN MECHANIZM R

Wszystkie znaczenia głoski R wynikają z jednego charakterystycznego ruchu występującego podczas jej artykulacji.

Podstawą jest:

R → RUCH GÓRA–DÓŁ.

Szybkie powtarzanie tego ruchu powoduje:

RUCH GÓRA–DÓŁ → DRGANIE.

Powtarzające śę drgania tworzą:

DRGANIE → CZĘSTOTLIWOŚĆ.

Kolejne cykle częstotliwości tworzą:

CZĘSTOTLIWOŚĆ → RUCH FALISTY → KOLEJNE KROKI.

Krok następujący po kroku prowadzi do:

KROKI → NASTĘPSTWO → KONSEKWENCJA.

A naprzemienne położenie względem dwóch kierunków daje:

RUCH GÓRA–DÓŁ → JEDNA STRONA / DRUGA STRONA → STRONA.

Całość można więc zapisać:

R → RUCH GÓRA–DÓŁ → DRGA → CZĘSTOTLIWOŚĆ → RUCH FALISTY → KROKI → KONSEKWENCJA

oraz:

R → RUCH GÓRA–DÓŁ → JEDNA STRONA / DRUGA STRONA → STRONA.

#### ZAPIS RUNICZNY

Runa R przedstawia uproszczony obraz powtarzającego śę ruchu góra–dół.

Jej wznoszące śę i opadające linie przypominają kanciasty zapis sinusoidy odwrócony o 90*.

góra → dół → góra → dół → góra → dół…

Jest to ten sam podstawowy ruch, który wykonuje czubek języka podczas artykulacji R.

Powtarzanie tego ruchu tworzy drganie, a kolejne drgania mają określoną częstotliwość:

ruch góra–dół → drganie → częstotliwość.

Każdy kolejny cykl fali jest również następnym krokiem, podobnie jak kolejne szczeble drabiny następują jeden po drugim.

Kształt fali pokazuje także znaczenie strony. Sinusoida znajduje śę naprzemiennie raz po jednej, raz po drugiej stronie swojej osi.

Runa skupia więc w jednym znaku podstawowe znaczenia głoski R i sinusoidalny charakter, nawiązujący do częstotliwości.

RUCH GÓRA–DÓŁ → DRGANIE → CZĘSTOTLIWOŚĆ → RUCH FALISTY → KOLEJNE KROKI