ŹRÓDŁOSŁÓW

Najnowsze znaczenia słów

Krótko, jasno i ciekawie. Wszystkie opracowania są rozwinięte. Materiały słownikowe i historia AI są dostępne uprawnionej redakcji.

zapadnia

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Ruchoma część podłogi lub innego podłoża, którą można mechanicznie opuszczać i podnosić, np. w scenie teatru albo w pułapce.
  2. Rzadko: zapadlina, zagłębienie terenu.
  3. Przestarzale: pułapka, zasadzka.

Odmiana: Rzeczownik rodzaju żeńskiego.

zapadlisko

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Obńżenie powierzchni ziemi, które powstało w wyniku zapadnięcia śę warstw skalnych w jej głąb.

Odmiana: Rzeczownik rodzaju nijakiego.

zapadka

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Dźwignia lub inny drobny element mechanizmu, który blokuje jego ruch i uniemożliwia cofnięcie śę części, np. w kole zębatym.
  2. Nazwisko.

Odmiana: Rzeczownik.

zapadkowy

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Taki, który dotyczy zapadki lub jest z nią związany — drobnym elementem mechanizmu blokującym jego ruch wsteczny. Przykładem może być mechanizm zapadkowy w kole zębatym.

Odmiana: Przymiotnik.

zapadliskowy

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Taki, który dotyczy zapadliska, czyli zagłębienia terenu powstałego wskutek zapadnięcia śę ńższych warstw skalnych w głąb ziemi.

Odmiana: Przymiotnik.

zapadniowy

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Taki, który dotyczy zapadni, czyli ruchomej części podłogi lub innego podłoża, opuszczanej i podnoszonej mechanicznie.

Odmiana: Przymiotnik.

zapadalny

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Taki, który należy uregulować w wyznaczonym terminie, np. zapadalna należność.

Odmiana: Przymiotnik.

zapadlinowy

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Taki, który dotyczy zapadliny, czyli zagłębienia terenu powstałego wskutek zapadnięcia śę warstwy powierzchniowej ziemi.

Odmiana: Przymiotnik.

zapach

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Właściwość substancji odbierana przez zmysł węchu, wywołująca wrażenie węchowe; np. zapach kawy albo dymu.
  2. Kosmetyk zapachowy, np. perfumy lub wonności. Może to być także perfumy lub wonności.

Odmiana: Rzeczownik rodzaju męskiego.

zapachnieć

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Wydzielić jakiś zapach, zwykle przyjemny lub charakterystyczny dla danej rzeczy; np. kwiaty zapachniały w ogrodzie.
  2. O zapachu: być odczuwanym w jakimś miejscu lub otoczeniu; np. w pokoju zapachniało lawendą.
  3. W użyciu przenośnym: dać znać samą swoją obecnością, iż nadejdzie stan rzeczy nazwany kolejnym rzeczownikiem; przykładowo zapachniało skandalem.
  4. Potocznie: wzbudzić w kimś zainteresowanie, wskutek czego ktoś pragnie coś uczynić albo śę tym zająć; np. pieniądze zapachniały.

Odmiana: Czasownik.

zapadalność

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Wskaźnik liczby nowych zachorowań na daną chorobę, liczony na ustaloną populację ludzi lub zwierząt w oznaczonym czasie; bywa też rozumiany jako proporcja osób zapadających na chorobę do osób zdrowych.

Odmiana: Rzeczownik rodzaju żeńskiego.

zapad

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Przylot głuszca na tokowisko; termin z gwary myśliwskiej.
  2. Zapaść, ciężki stan chorobowy; termin medyczny.
  3. Upadek; wyraz przestarzały.
  4. Zapadlina, zapadlisko; wyraz przestarzały.
  5. Zachód jako moment zniknięcia słońca za horyzontem; wyraz dawny.
  6. Zachód jako kierunek geograficzny; wyraz dawny.
  7. Zapadnięcie, zapadanie; wyraz dawny.

Odmiana: Rzeczownik rodzaju męskiego.

zaowocować

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. O roślinie: wydać owoce.
  2. Przenośnie: przynieść jakiś skutek lub efekt, zwykle oceniany pozytywnie, np. wysiłek zaowocował sukcesem.

Odmiana: Czasownik.

zapaciać

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Zabrudzić coś mokrą, miękką lub mazistą substancją, np. błotem.
  2. Zatkać otwór, wypełniając go mazistą substancją.
  3. Żartobliwie: zapłacić.
  4. Zapaciać śę — zabrudzić śę czymś mokrym, mazistym.

Odmiana: Czasownik.

zapachowy

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Taki, który dotyczy zapachu lub jest z nim związany, np. ślad zapachowy, właściwości zapachowe.
  2. Taki, który ma zapach lub wydziela zapach, zwykle przyjemny; też: aromatyzowany, np. olejek zapachowy, żel zapachowy, mydełko zapachowe.
  3. Charakterystyczny ze względu na zapach, np. bukiet zapachowy, nuta zapachowa.

Odmiana: Przymiotnik.

zapachowiec

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Osoba zajmująca śę komponowaniem zapachów, zwłaszcza pracownik działu fabryki perfum, w którym tworzy śę kompozycje zapachowe.

Odmiana: Rzeczownik rodzaju męskiego.

zaotrzewnowy

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Taki, który znajduje śę za otrzewną, czyli za błoną wyścielającą jamę brzuszną i pokrywającą narządy jamy brzusznej.

Odmiana: Przymiotnik.

zapacać

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Powodować, że ubranie przesiąka potem.

Odmiana: Czasownik.

zaostrzyć

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Nadawszy czemuś cienką tnącą krawędź lub spiczasty, ostry kształt przez ostrzenie.
  2. Sprawić, że coś staje śę bardziej stanowcze lub surowe, albo że zasady ogarniają szerszą grupę.
  3. Wywołać nagłe zaostrzenie sytuacji lub stosunków, a czemuś nadać gwałtowniejszą postać.
  4. Sprawić, że kontury lub kształty czegoś zarysują śę wyraźniej, a czemuś nadać ostrzejszą wymowę bądź ostre, wyraziste kontury i kształty.
  5. Wzmóc jakieś odczucie lub sprawić, że ktoś zacznie intensywniej odbierać wrażenia zmysłowe.
  6. Uczynić potrawę bardziej pikantną, nadać jej wyrazisty, piekący smak.

Odmiana: Czasownik.

zaostrzać

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Nadawać czemuś ostry, spiczasty koniec lub cienką tnącą krawędź, np. zaostrzać ołówek temperówką.
  2. Powodować, że kształty lub kontury czegoś stają śę wyraźniejsze, np. zaostrzać rysy twarzy.
  3. Nadawać potrawie wyrazisty, piekący smak, np. chili zaostrza smak sosu.
  4. Powodować nasilanie śę objawów choroby lub alergii, np. zaostrzać astmę.
  5. Powodować, że ktoś intensywniej odbiera wrażenia zmysłowe lub silniej odczuwa głód, ciekawość czy czujność, np. zaostrzać apetyt.
  6. Czynić przepisy, reguły lub sankcje mniej liberalnymi, bardziej ograniczającymi lub grożącymi wyższymi karami, np. zaostrzać kary.
  7. Powodować, że konflikt, spór lub sytuacja przybierają gwałtowniejszą formę, np. zaostrzać napięcia.
  8. O sytuacji, konflikcie lub polemice: przybierać na intensywności, eskalować.
  9. O zmysłach: stawać śę czulszymi.

Odmiana: Czasownik.

zaoszczędzać

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Odkładać pewną ilość pieniędzy lub innych zasobów, gospodarując oszczędnie i ograniczając wydatki.
  2. Gospodarować czymś, zwłaszcza czasem, tak aby zużyć go jak najmniej.
  3. Osłaniać kogoś od kłopotów i przykrych doznań.

Odmiana: Czasownik.

zaoszczędzić

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Odłożyć pewną ilość pieniędzy lub innych środków dzięki oszczędnemu gospodarowaniu i ograniczeniu wydatków.
  2. Zużyć coś, zwłaszcza czas, energię lub paliwo, w taki sposób, aby stracić tego jak najmniej.
  3. Zapewnić komuś osłonę przed kłopotami albo przykrymi doznaniami.

Odmiana: Czasownik.

zaorać

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Przewrócić warstwy gleby na odwrotną stronę podczas orki; rozluźnić ziemię pługiem, usuwając przy tym coś albo szykując podłoże do kolejnych czynności.
  2. Wbić śę w sypkie albo miękkie podłoże po tym, jak zostało mocno uderzone.
  3. Straciwszy równowagę, uderzyć śę mocno.
  4. Doprowadzić do zaprzestania działalności i likwidacji jakiejś instytucji lub przedsiębiorstwa.
  5. Zmęczyć kogoś długotrwałą pracą lub wysiłkiem fizycznym.
  6. Publicznie zrobić lub powiedzieć komuś coś, co tę osobę kompromituje.
  7. Odbędąc stosunek seksualny z kobietą (o mężczyźnie).

Odmiana: Czasownik.

zaorywać

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. W trakcie orki odwracać skiby ziemi, rozluźniając glebę i usuwając z niej resztki roślinne lub inne pozostałości; zazwyczaj w ten sposób przygotowuje śę pole pod kolejne zabiegi.
  2. Doprowadzać do tego, że dana instytucja lub przedsiębiorstwo kończy działalność i zostaje zlikwidowane.
  3. Męczyć kogoś długotrwałą pracą lub wysiłkiem fizycznym.
  4. Publicznie robić lub mówić komuś coś, co tę osobę kompromituje.

Odmiana: Czasownik.