ŹRÓDŁOSŁÓW

Najnowsze znaczenia słów

Krótko, jasno i ciekawie. Wszystkie opracowania są rozwinięte. Materiały słownikowe i historia AI są dostępne uprawnionej redakcji.

zatwardzenie

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Spowolnienie lub zatrzymanie ruchu drogowego albo kolejowego na jakimś odcinku.

Odmiana: Rzeczownik rodzaju nijakiego.

zatupywać

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Uderzać parokrotnie z dużą siłą kończynami — stopami, łapami bądź kopytami — o ziemię lub inną twardą powierzchnię.
  2. W mowie potocznej: sprawiać przez jakieś działanie, że ktoś albo coś przestaje mieć istotne znaczenie.

Odmiana: Czasownik.

zatuszować

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Ukryć coś ńepożądanego, np. wadę, brak, czyn nielegalny lub wstydliwy, tak aby stało śę ńewidoczne albo trudne do zauważenia; także osłabić wymowę lub znaczenie takiej sprawy w obawie przed kompromitacją.

Odmiana: Czasownik.

zatwardzać

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Powodować, że coś staje śę twarde; utwardzać.
  2. Powodować zatrzymanie oddawania stolca; wywoływać zatwardzenie.
  3. Czynić kogoś niewrażliwym, nieczułym i zawziętym.

Odmiana: Czasownik.

zatwardzialszy

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Stopień wyższy przymiotnika „zatwardziały”, oznaczającego trwanie niezmiennie przy swoich poglądach, nałogu itp. albo świadczenie o takiej postawie.

Odmiana: Przymiotnik.

zaturkotać

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Zacząć turkotać — wydawać turkot, czyli powtarzający śę, dudniący dźwięk, np. o silniku lub kółkach wozu.

Odmiana: Czasownik.

zatuszowywać

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Ukrywać niewygodne, zwłaszcza kompromitujące fakty, przedstawiając je w korzystniejszym świetle lub pomijając.

Odmiana: Czasownik.

zatwardzialec

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Rzadko: człowiek zawzięty, uparty i nieustępliwy w swoich przekonaniach lub dążeniach.

Odmiana: Rzeczownik rodzaju męskiego.

zatwardzająco

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. W sposób powodujący zatwardzenie, czyli utrudniający wypróżnianie.

Odmiana: Przysłówek.

zatwar

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Tropikalne drzewo należące do rodziny zatwarowatych.

Odmiana: Rzeczownik rodzaju męskiego.

zatrząść

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Wprawić kogoś lub coś w ruch polegający na wielokrotnym, szybkim przemieszczaniu w pionie bądź w poziomie.
  2. Naruszyć istniejący porządek lub zburzyć spokój panujący w jakimś miejscu.
  3. O dreszczach: spowodować drżenie ciała.
  4. O gniewie lub oburzeniu: spowodować silne wzburzenie.
  5. Wywołać gwałtowne, nieoczekiwane i bardzo duże zmiany, np. zatrząść rynkiem, światem.
  6. Aspekt dokonany czasownika trząść.
  7. Aspekt dokonany czasownika trząść się.

Odmiana: Czasownik.

zatrząsać

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Silnie i gwałtownie poruszać czymś, wprawiając to w krótkie drgania lub wstrząsy.
  2. Powodować drżenie ciała.
  3. Wywoływać silne emocje; wstrząsać.
  4. Dominować nad czymś lub wywoływać gwałtowne, ńeoczekiwane i bardzo duże zmiany.

Odmiana: Czasownik.

zatrąbić

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Wydać dźwięk, grając na trąbce, trąbie lub rogu; także zagrać na takim instrumencie sygnał, np. hejnał.
  2. O zwierzęciu: wydobyć z śiebie odgłos przypominający dźwięk trąby.
  3. Dać sygnał dźwiękowy klaksonem; o pojeździe lub jego kierowcy.
  4. Potocznie: głośno wydmuchać nos.

Odmiana: Czasownik.

zatrącić

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Wspomnieć o czymś mimochodem, poświęcając temu niewiele uwagi.
  2. Wydzielać nieprzyjemny zapach.
  3. Być podobnym do czegoś.
  4. Posługiwać śę mową, w której ujawniają śę oddziaływania innego języka albo innej gwary.

Odmiana: Czasownik.

zatrącać

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Mówić o czymś mimochodem, napomykać o tym.
  2. Nieprzyjemnie pachnieć czymś, zwykle stęchlizną lub spalenizną.
  3. Cechować śę czymś w niewielkim stopniu, mieć śladowy charakter czegoś, np. zatrącać cynizmem.
  4. W pewnym stopniu dotyczyć czegoś, o czym informuje następujący rzeczownik, np. zatrącać o politykę.

Odmiana: Czasownik.

zatrząsnąć

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Wprawić coś w krótki, energiczny ruch lub wstrząs, np. zatrząsnąć drzewem.
  2. Spowodować drżenie ciała, np. dreszcze zatrząsnęły kimś.
  3. Wywołać silne emocje, zwykle gniew, np. zatrząsnąć kimś z gniewu.
  4. Wywołać gwałtowne, ńeoczekiwane i bardzo duże zmiany, np. zatrząsnąć rynkiem.

Odmiana: Czasownik.

zatupać

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Tupnąć kilka razy, uderzając stopami, łapami lub kopytami w ziemię albo inne twarde podłoże.
  2. Potocznie: przez jakieś działanie sprawić, że ktoś albo coś straciło istotne znaczenie.

Odmiana: Czasownik.

zatulić

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Owinąć kogoś lub coś, zwykle kocem albo innym okryciem, aby go ochronić przed źimnem.
  2. Rzadko: tuląc kogoś, obdarzyć go czułością.
  3. Rzadko: stulić lub wtulić coś.
  4. Przytulić kogoś zbyt mocno lub zbyt długo.

Odmiana: Czasownik.

zatulać

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Owijać kogoś lub coś kocem albo innym okryciem, żeby go ochronić.
  2. Przytulać kogoś zbyt mocno i zbyt długo.

Odmiana: Czasownik.

zatupotać

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Wydać lub spowodować tupot, czyli głośne, rytmiczne stąpanie. Czasownik dokonany, np. o tańczących: zatupotać w rytm muzyki.

Odmiana: Czasownik.

zatrzymać

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Spowodować, że osoba lub rzecz przestanie śę posuwać naprzód, np. zatrzymać przechodnia albo autobus.
  2. Spowodować, że urządzenie lub maszyna przestanie pracować, np. zatrzymać silnik albo zegar.
  3. Spowodować, że ktoś pozostanie w jakimś miejscu dłużej ńż zwykle, np. zatrzymać uczniów po lekcjach albo gości na obiedzie.
  4. Wywołać sytuację, w której ktoś ńe oddali śę z jakiegoś miejsca lub ńe odejdzie od jakiejś osoby, przez przymus lub inne umyślne działanie, np. zatrzymać kogoś przy sobie.
  5. Zgodnie z prawem ograniczyć komuś wolność na czas określony, aż do chwili przedstawienia zarzutów bądź uwolnienia, np. zatrzymać podejrzanego.
  6. Odebrać komuś, zgodnie z prawem, czasowo bądź na stałe rzeczy, których posiadanie lub przewóz jest nielegalny albo łączy śę z działaniem sprzecznym z prawem, np. zatrzymać kontrabandę albo prawo jazdy.
  7. Stać śę przeszkodą w wydostaniu śę czegoś na zewnątrz, np. filtr zatrzymujący zanieczyszczenia albo atmosfera zatrzymująca ciepło.
  8. Wziąć coś na własność lub do swojej dyspozycji, np. zatrzymać długopis albo zatrzymać sobie miejsce.
  9. Przerwać coś, co śę dokonuje lub toczy, np. zatrzymać budowę albo rozwój wydarzeń.

Odmiana: Czasownik.

zatrzymywać

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Powodować, że osoba lub rzecz przestaje się posuwać naprzód; także: stawać w miejscu.
  2. Powodować, że urządzenie lub maszyna przestaje pracować.
  3. Sprawiać, że ktoś przebywa w danym miejscu dłużej, niż wynikałoby to z planu, np. zatrzymywać gości na obiedzie.
  4. Umyślnie, także przy użyciu przymusu, nie pozwalać komuś odejść z jakiegoś miejsca lub od jakiejś osoby.
  5. Zgodnie z prawem odbierać komuś wolność do czasu przedstawienia zarzutów albo decyzji sądu o zwolnieniu; aresztować.
  6. Uniemożliwiać wydostanie się czegoś na zewnątrz, np. filtr zatrzymuje zanieczyszczenia.
  7. Brać na własność lub do swojej dyspozycji; zachowywać coś dla siebie.
  8. Przerywać coś, co się dokonuje lub toczy, np. zatrzymywać budowę.
  9. Przerywać podróż na odpoczynek, nocleg lub zwiedzanie.

Odmiana: Czasownik.

zatrzymana

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Kobieta, której czasowo ograniczono wolność, np. gdy zatrzyma ją policja.

Odmiana: Rzeczownik rodzaju żeńskiego.

zatrzeć

OPRACOWANIE AI — DO SPRAWDZENIA PRZEZ REDAKCJĘ

ZNACZENIE

  1. Trąc lub pocierając, uczynić coś niewidocznym albo niewyraźnym, np. zatrzeć ślady butów na podłodze.
  2. Przenośnie: osłabić wymowę lub znaczenie czegoś, np. zatrzeć złe wrażenie.
  3. Przenośnie: usunąć coś z pamięci, np. zatrzeć wspomnienia.
  4. Uszkodzić urządzenie lub mechanizm, dopuszczając do nadmiernego tarcia jego elementów, np. zatrzeć silnik.
  5. Przesunąć kilkakrotnie jedną dłoń wzdłuż drugiej, np. zatrzeć ręce z zimna.
  6. Zrobić zacier, łącząc z wodą rozdrobnione ziarno zbóż, ziemniaki lub buraki, aby poddać je fermentacji alkoholowej.
  7. W prawie karnym: uznać wyrok za niebyły.

Odmiana: Czasownik.