MorfemyGŁOSKA

GŁOSKA

GŁOSKA

Ą

Ą

ZNACZENIA

pąknąć • wchłonąć • przyjąć

ZNAČENIA

pąknąć • wĤłonąć • pŔyjąć

ARTYKULACJA

ARTYKULACJA

Ą wymaga podobnego ułożenia ust jak O, dlatego w kolejności obiecadła znajduje śę bezpośrednio po O. Podczas jej wypowiadania wargi pozostają zaokrąglone, jednak do gestu znanego z O dochodzi dodatkowy ruch związany z kierowaniem dźwięku i powietrza również przez jamę nosową.

Ą jest głoską nosową – podczas jej artykulacji część powietrza przepływa przez jamę ustną, a część zostaje skierowana do jamy nosowej. Umożliwia to obńżenie podniebienia miękkiego, które otwiera połączenie prowadzące do nosa.

Ą wymaga podobnego ułożenia ust jak O, dlatego w kolejności obiecadła znajduje śę bezpośrednio po O. PodČas jej wypowiadania wargi pozostają zaokrąglone, jednak do gestu znanego z O doĤoDZi dodatkowy ruĤ związany z kierowaniem DŽwięku i powietŔa również pŔez jamę nosową.

Ą jest głoską nosową – podČas jej artykulacji Čęść powietŔa pŔepływa pŔez jamę ustną, a Čęść zostaje skierowana do jamy nosowej. Umożliwia to obńżenie podniebienia miękkiego, które otwiera połąČenie prowaDZące do nosa.

ZNACZENIE

ZNAČENIE

Znaczenie Ą wynika przede wszystkim z gestu połykania i przyjmowania.
Kiedy połykamy pokarm lub płyn, coś znajdującego śę wcześniej na zewnątrz zostaje przyjęte przez organizm i wprowadzone do jego wnętrza. Następuje więc ruch z zewnątrz do środka. Ten sam podstawowy obraz prowadzi do znaczenia wchłaniania – coś ńe tylko dostaje śę do wnętrza, ale zostaje przez większą całość przyjęte i pochłonięte. Znaczenia tworzą więc wynikowy ciąg:

gest połykania → przyjęcie do środka → wchłonięcie → pąknięcie.

Przyjąć oznacza dopuścić coś do wnętrza. Wchłonąć oznacza przyjąć coś w taki sposób, że zostaje pochłonięte przez większą całość. Pąknąć przedstawia natomiast skutek przyjmowania do wnętrza – coś przyjmuje zawartość, napełnia śę nią i zwiększa swoją objętość. Dlatego podstawowe znaczenia głoski Ą to: pąknąć, wchłonąć, przyjąć. Wszystkie opisują ten sam kierunek działania: coś znajdującego śę na zewnątrz zostaje przyjęte do wnętrza.

ZnaČenie Ą wynika pŔede wŠystkim z gestu połykania i pŔyjmowania.
Kiedy połykamy pokarm lub płyn, coś znajdującego śę wČeśniej na zewnątŔ zostaje pŔyjęte pŔez organizm i wprowaDZone do jego wnętŔa. Następuje więc ruĤ z zewnątŔ do środka. Ten sam podstawowy obraz prowaDZi do znaČenia wĤłaniania – coś ńe tylko dostaje śę do wnętŔa, ale zostaje pŔez więkŠą całość pŔyjęte i poĤłonięte. ZnaČenia twoŔą więc wynikowy ciąg:

gest połykania → pŔyjęcie do środka → wĤłonięcie → pąknięcie.

PŔyjąć oznaČa dopuścić coś do wnętŔa. WĤłonąć oznaČa pŔyjąć coś w taki sposób, że zostaje poĤłonięte pŔez więkŠą całość. Pąknąć pŔedstawia natomiast skutek pŔyjmowania do wnętŔa – coś pŔyjmuje zawartość, napełnia śę nią i zwiękŠa swoją objętość. Dlatego podstawowe znaČenia głoski Ą to: pąknąć, wĤłonąć, pŔyjąć. WŠystkie opisują ten sam kierunek DZiałania: coś znajdującego śę na zewnątŔ zostaje pŔyjęte do wnętŔa.

ZAPIS RUNICZNY

ZAPIS RUNIČNY

Zapis runiczny Ą jest zbliżony do zapisu O, podobnie jak zbliżone są ich gesty artykulacyjne. Do podstawowego znaku O dochodzi jednak dodatkowy element – krótka kreska, która odróżnia Ą i wskazuje na dodatkowe działanie. Pierwsza interpretacja tego elementu wiąże śę bezpośrednio ze znaczeniem głoski. O przedstawia okrąg i przestrzeń otaczającą, natomiast dodatkowy element Ą może przedstawiać coś znajdującego śę wewnątrz tej przestrzeni albo właśnie do niej wprowadzanego. Powstaje więc obraz czegoś, co zostaje przyjęte lub wchłonięte. Druga interpretacja wynika z podobieństwa znaku O do cyrkla. Dodanie kolejnego elementu może pozwalać odczytać znak jako możliwość wyznaczenia dwóch okręgów, w tym jednego znajdującego śę wewnątrz drugiego. Taki układ przedstawia większą całość obejmującą mniejszy element. W obu odczytaniach zachowany zostaje więc ten sam podstawowy sens: O – okrąg, otoczenie, obszar; Ą – przyjęcie czegoś do tego obszaru, wchłonięcie i znalezienie śę wewnątrz. Zapis runiczny pozostaje dzięki temu zgodny zarówno z podobieństwem artykulacyjnym O i Ą, jak i z wynikowym znaczeniem głoski Ą: pąknąć, wchłonąć, przyjąć.

Zapis runiČny Ą jest zbliżony do zapisu O, podobnie jak zbliżone są iĤ gesty artykulacyjne. Do podstawowego znaku O doĤoDZi jednak dodatkowy element – krótka kreska, która odróżnia Ą i wskazuje na dodatkowe DZiałanie. PierwŠa interpretacja tego elementu wiąże śę bezpośrednio ze znaČeniem głoski. O pŔedstawia okrąg i pŔestŔeń otaČającą, natomiast dodatkowy element Ą może pŔedstawiać coś znajdującego śę wewnątŔ tej pŔestŔeni albo właśnie do niej wprowaDZanego. Powstaje więc obraz Čegoś, co zostaje pŔyjęte lub wĤłonięte. Druga interpretacja wynika z podobieństwa znaku O do cyrkla. Dodanie kolejnego elementu może pozwalać odČytać znak jako możliwość wyznaČenia dwóĤ okręgów, w tym jednego znajdującego śę wewnątŔ drugiego. Taki układ pŔedstawia więkŠą całość obejmującą mniejŠy element. W obu odČytaniaĤ zaĤowany zostaje więc ten sam podstawowy sens: O – okrąg, otoČenie, obŠar; Ą – pŔyjęcie Čegoś do tego obŠaru, wĤłonięcie i znalezienie śę wewnątŔ. Zapis runiČny pozostaje DZięki temu zgodny zarówno z podobieństwem artykulacyjnym O i Ą, jak i z wynikowym znaČeniem głoski Ą: pąknąć, wĤłonąć, pŔyjąć.

GŁOS CZYTELNIKÓW

0 znaków

0 opublikowanych komentarzy

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy.