GŁOSKA
GŁOSKA
Ó
Ó
ZNACZENIA
koło • okrąg • otacza • ogólny • punkt • teren • powtarzanie • w tę i z powrotem • przewidywanie
ZNAČENIA
koło • okrąg • otaČa • ogólny • punkt • teren • powtaŔanie • w tę i z powrotem • pŔewidywanie
ARTYKULACJA
ARTYKULACJA
Głoska Ó pierwotnie ńe brzmiała tak samo jak współczesne U. Jej źródłem było dawne długie O. W czasie, gdy w języku polskim występował jeszcze iloczas, rozróżniano samogłoski krótkie i długie, dlatego krótkie O i długie O stanowiły dwa różniące śę dźwięki.
Po zańiku iloczasu dawne długie O zmieniło swoją barwę i przekształciło śę w tzw. O pochylone — głoskę bardziej zamkniętą od zwykłego O.
O pochylone zajmowało więc pod względem brzmienia i artykulacji pozycję zbliżoną do przestrzeni pomiędzy O i U. Podobnie jak przy O oraz U, wargi były zaokrąglone, jednak głoska była bardziej zamknięta od zwykłego O. Język znajdował śę wyżej ńż przy O, przez co zmńejszała śę przestrzeń przepływu powietrza.
Z czasem odrębna wymowa O pochylonego zaczęła zanikać, a jego brzmienie coraz bardziej zbliżało śę do U. Ostatecznie w polszczyźnie ogólnej doszło do zrównania wymowy Ó i U, przez co wcześniejsze rozróżnienie fonetyczne zostało utracone.
Nastąpiło więc uproszczenie systemu głoskowego: wcześniejsza odrębność O pochylonego zanikła, natomiast zapis Ó zachował ślad jego związku z O.
Głoska Ó pierwotnie ńe bŔmiała tak samo jak współČesne U. Jej źródłem było dawne długie O. W Časie, gdy w języku polskim występował jeŠČe iloČas, rozróżniano samogłoski krótkie i długie, dlatego krótkie O i długie O stanowiły dwa różniące śę DŽwięki.
Po zańiku iloČasu dawne długie O zmieniło swoją barwę i pŔekŠtałciło śę w tzw. O poĤylone — głoskę barDZiej zamkniętą od zwykłego O.
O poĤylone zajmowało więc pod względem bŔmienia i artykulacji pozycję zbliżoną do pŔestŔeni pomięDZy O i U. Podobnie jak pŔy O oraz U, wargi były zaokrąglone, jednak głoska była barDZiej zamknięta od zwykłego O. Język znajdował śę wyżej ńż pŔy O, pŔez co zmńejŠała śę pŔestŔeń pŔepływu powietŔa.
Z Časem odrębna wymowa O poĤylonego zaČęła zanikać, a jego bŔmienie coraz barDZiej zbliżało śę do U. OstateČnie w polŠČyźnie ogólnej doŠło do zrównania wymowy Ó i U, pŔez co wČeśniejŠe rozróżnienie fonetyČne zostało utracone.
Nastąpiło więc uproŠČenie systemu głoskowego: wČeśniejŠa odrębność O poĤylonego zanikła, natomiast zapis Ó zaĤował ślad jego związku z O.
ZNACZENIE
ZNAČENIE
Znaczenie głoski Ó jest takie samo jak głoski O. Związek ten jest widoczny ńe tylko w podobieństwie artykulacji obu głosek, lecz również w pochodzeniu Ó od dawnego O oraz w zachowanych do dzisiaj wymianach O : Ó w rodzinach wyrazów.
Możemy obserwować to między innymi w parach: stół — stołu, wóz — wozy, róg — rogi. Zmiana formy słowa odsłania więc związek Ó z O.
Podstawą znaczenia pozostaje okrąg. Przy O wargi układają śę w kształt koła, dlatego głoska oznacza koło, okrąg oraz otaczanie. Ó zachowuje ten sam rdzeń znaczeniowy.
Okrąg może coś otaczać, a tym samym wyznaczać określony obszar. Tak samo możemy zaznaczyć konkretne miejsce, przedmiot albo fragment przestrzeni, otaczając go kółkiem. Z tego wynikają znaczenia punktu, pola i terenu, a szerzej także czegoś ogólnego, czyli obejmującego większy obszar lub zbiór.
Koło prowadzi również do znaczenia powtarzalności. Poruszając śę po okręgu, wracamy do punktu, który już wcześniej minęliśmy. Ruch może odbywać śę ponownie, tworząc cykl.
Z powtarzalności wynika natomiast przewidywanie. Jeżeli znamy przebieg cyklu i wiemy, że kolejne jego części powracają, możemy przewidzieć, jaki etap nastąpi później.
Znaczenia tworzą więc wynikowe ciągi:
Ó → okrąg → otaczanie → wyznaczenie obszaru → punkt, teren, ogólny obszar
oraz:
Ó → koło → powrót → powtarzanie → cykl → przewidywanie
Dlatego głoska Ó oznacza: koło, okrąg, otaczanie, ogólny obszar, punkt, teren, powtarzanie, ruch w tę i z powrotem oraz przewidywanie.
ZnaČenie głoski Ó jest takie samo jak głoski O. Związek ten jest widoČny ńe tylko w podobieństwie artykulacji obu głosek, leČ również w poĤoDZeniu Ó od dawnego O oraz w zaĤowanyĤ do DZisiaj wymianaĤ O : Ó w roDZinaĤ wyrazów.
Możemy obserwować to mięDZy innymi w paraĤ: stół — stołu, wóz — wozy, róg — rogi. Zmiana formy słowa odsłania więc związek Ó z O.
Podstawą znaČenia pozostaje okrąg. PŔy O wargi układają śę w kŠtałt koła, dlatego głoska oznaČa koło, okrąg oraz otaČanie. Ó zaĤowuje ten sam rDZeń znaČeniowy.
Okrąg może coś otaČać, a tym samym wyznaČać określony obŠar. Tak samo możemy zaznaČyć konkretne miejsce, pŔedmiot albo fragment pŔestŔeni, otaČając go kółkiem. Z tego wynikają znaČenia punktu, pola i terenu, a ŠeŔej także Čegoś ogólnego, Čyli obejmującego więkŠy obŠar lub zbiór.
Koło prowaDZi również do znaČenia powtaŔalności. PoruŠając śę po okręgu, wracamy do punktu, który już wČeśniej minęliśmy. RuĤ może odbywać śę ponownie, twoŔąc cykl.
Z powtaŔalności wynika natomiast pŔewidywanie. Jeżeli znamy pŔebieg cyklu i wiemy, że kolejne jego Čęści powracają, możemy pŔewiDZieć, jaki etap nastąpi później.
ZnaČenia twoŔą więc wynikowe ciągi:
Ó → okrąg → otaČanie → wyznaČenie obŠaru → punkt, teren, ogólny obŠar
oraz:
Ó → koło → powrót → powtaŔanie → cykl → pŔewidywanie
Dlatego głoska Ó oznaČa: koło, okrąg, otaČanie, ogólny obŠar, punkt, teren, powtaŔanie, ruĤ w tę i z powrotem oraz pŔewidywanie.
ZAPIS RUNICZNY
ZAPIS RUNIČNY
Runa Ó nawiązuje swoim kształtem do runy O, wskazując na wspólne znaczenie obu głosek oraz ich bliski związek dźwiękowy i artykulacyjny.
Podstawą pozostaje znak związany z O — okręgiem, kołem i otaczaniem. W runie Ó pojawia śę jednak dodatkowa pozioma kreska, która odróżnia oba znaki.
Kreskę tę można odczytać jako przedstawienie wyższego położenia języka i ograniczenia przestrzeni przepływu powietrza w porównaniu z bardziej otwartym O. Odpowiada to bardziej zamkniętemu charakterowi dawnego O pochylonego.
Runa zachowuje więc podstawowy znak O, ponieważ Ó zachowuje jego znaczenie, natomiast dodatkowy element zaznacza różnicę w sposobie artykulacji.
Zapis runiczny pokazuje dzięki temu jednocześnie podobieństwo i różnicę:
- O — podstawowy okrąg i otwarta artykulacja.
- Ó — ten sam podstawowy sens okręgu, ale z dodatkowym elementem wskazującym na bardziej zamkniętą artykulację głoski.
Runa Ó nawiązuje swoim kŠtałtem do runy O, wskazując na wspólne znaČenie obu głosek oraz iĤ bliski związek DŽwiękowy i artykulacyjny.
Podstawą pozostaje znak związany z O — okręgiem, kołem i otaČaniem. W runie Ó pojawia śę jednak dodatkowa pozioma kreska, która odróżnia oba znaki.
Kreskę tę można odČytać jako pŔedstawienie wyżŠego położenia języka i ograniČenia pŔestŔeni pŔepływu powietŔa w porównaniu z barDZiej otwartym O. Odpowiada to barDZiej zamkniętemu Ĥarakterowi dawnego O poĤylonego.
Runa zaĤowuje więc podstawowy znak O, ponieważ Ó zaĤowuje jego znaČenie, natomiast dodatkowy element zaznaČa różnicę w sposobie artykulacji.
Zapis runiČny pokazuje DZięki temu jednoČeśnie podobieństwo i różnicę:
- O — podstawowy okrąg i otwarta artykulacja.
- Ó — ten sam podstawowy sens okręgu, ale z dodatkowym elementem wskazującym na barDZiej zamkniętą artykulację głoski.
SŁOWA Z TYM DŹWIĘKIEM
Opublikowane przykłady: 0.
SŁOWA Z TYM DŽWIĘKIEM
Opublikowane pŔykłady: 0.
Brak opublikowanych przykładów.

GŁOS CZYTELNIKÓW
0 opublikowanych komentarzy
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy.